Τέταρτο
Δεν υπάρχουν σχόλια 184 Προβολές

Ένας φανταστικά αληθινός Βαν Γκογκ

vals dentron

vals dentron


Ένα τραγικό τέλος είναι πάντοτε γοητευτικό. Πόσο μάλλον εάν αυτό τυλίγεται από ένα πέπλο μυστηρίου. Και τυλίγεται… Και τυλίγεται…

Στην περίπτωση του σπουδαίου Vincent van Gogh, το πέπλο αυτό δεν έχει σταματήσει να τυλίγεται γύρω από την φήμη του καλλιτέχνη και την, κατά πολλούς αμφιλεγόμενη, αυτοκτονία του τον Ιούλιο του 1890.

Είναι προφανές ότι ο διάσημος ζωγράφος δεν χρωστάει την υστεροφημία του σε καμία περίπτωση στο γεγονός ότι πολλοί πλέον αμφισβητούν τον τρόπο που πέθανε. Παρ’ όλα αυτά, τα διάφορα σενάρια που ερευνώνται κατά καιρούς, χαρίζουν στο όνομά του την γλυκόπικρη εικόνα του καταραμένου / αδικοχαμένου ζωγράφου.

Κάτω από τη σκιά της εικόνας αυτής «βολεύεται» ο Γάλλος Jean-Michel Guenassia για να γράψει το τελευταίο του μυθιστόρημα που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Πόλις, «Το βαλς των δέντρων και του ουρανού».

Περιστρεφόμενη γύρω από τις τελευταίες ημέρες του van Gogh, η μυθοπλασία του Guenassia δίνει φωνή, όχι στον ίδιο το ζωγράφο, αλλά σε ένα πολύ κοντινό του πρόσωπο το οποίο πολλοί μελετητές θεωρούν ότι κρατούσε το κλειδί για το μυστηριώδη θάνατο του. Η Μαργκερίτ θα γνωρίσει τον θρυλικό ιμπρεσιονιστή και θα τον αφήσει να αλλάξει την ζωή της για πάντα με την τέχνη του και την στάση ζωής του. Θα μας επιτρέψει κι εμάς έτσι να γνωρίσουμε έναν van Gogh εξαιρετικά ενεργητικό και καθόλου καταθλιπτικό όπως τον θέλει η ιστορία.

Με την πένα του ο Γάλλος συγγραφέας δημιουργεί ένα μυθιστόρημα που βάζει τον αναγνώστη να αναρωτηθεί: «Συνέβη πράγματι αυτό που διαβάζω; Είναι αλήθεια ή φαντασία;». Αυτό βέβαια είναι αποτέλεσμα της ευφυΐας του Guenassia, ο οποίος φαίνεται να έχει «διαβάσει» τον van Gogh τόσο βαθιά που να δημιουργεί μια συνέχεια της ταυτότητάς του άκρως πιστευτή.

Εν μέρει επειδή δεν πρόκειται απλά για μια ιστορία που βασίζεται σε αληθινά γεγονότα, αλλά για μια ιστορία που αφορά μια τόσο αναγνωρίσιμη και ελκυστική μορφή, το εν λόγω μυθιστόρημα προκαλεί ερωτηματικά για την αλήθεια πίσω από τα γεγονότα, ίσως σε υπερβολικό βαθμό, κάτι που προσωπικά με δυσκόλεψε να απολαύσω το ταλέντο του Guenassia, ζυγίζοντας συνεχώς τα όρια της πραγματικότητας. Ίσως εάν αγνοούσαμε τη σύνδεσή κάποιων με την πραγματικότητα να τα διαβάζαμε με άλλο τρόπο, να τα απολαμβάναμε δίχως να ψάχνουμε συνεχώς την πηγή που θα σβήσει τη δίψα της περιέργειάς μας. Γι αυτό άλλωστε υπάρχουν τα καθαρά ιστορικά βιβλία.

vals dendron2


Φαίνεται βέβαια πως το παιχνίδι ανάμεσα σε φαντασία και πραγματικότητα είναι άκρως ελκυστικό προς τους αναγνώστες και προκλητικό για τους συγγραφείς, αφού τα τελευταία χρόνια το εν λόγω είδος δείχνει να ανθεί. Καθώς η επιθυμία να μας διασκεδάσει η λογοτεχνία μοιράζεται με την δίψα μας για γνώση, πατάμε πάνω στα χνάρια ενός νέου λογοτεχνικού είδους. Ο λόγος άλλωστε εξελίσσεται. Το ίδιο και τα βιβλία που γράφονται.

Το «Βαλς των δέντρων και του ουρανού» ανήκει στα πολυαναμενόμενα βιβλία της φετινής χρονιάς, καθώς ο ο Jean-Michel Guenassia κουβαλάει πλέον στην πλάτη του ένα από τα πιο επιτυχημένα και πολυδιαβασμένα μυθιστορήματα των τελευταίων χρόνων, τη «Λέσχη των Αθεράπευτα Αισιόδοξων». Θα ήταν άδικο όμως για τον συγγραφέα να υποδεχθούμε το νέο του δημιούργημα με την προσδοκία πως θα είναι κάτι αντίστοιχο. Εδώ ο Guenassia δοκιμάζει κάτι εντελώς νέο. Πλάθει μια φανταστική, σχεδόν ερωτική, ιστορία, και πατώντας πάνω σε γεγονότα, αποδείξεις και εικασίες, μας καλεί σε μια βόλτα με προορισμό το τέλος του ζωγράφου. Αλλά η διαδρομή που ακολουθεί έχει μεγαλύτερο ενδιαφέρον, κι εκεί πρέπει να εστιάσει ο αναγνώστης. Διαβάζοντας το Βαλς παρασυρόμαστε στα μονοπάτια του μυαλού ενός σπουδαίου ζωγράφου, και ανακαλύπτουμε μια πλευρά του άκρως γοητευτική και συνάμα σκοτεινή, τόσο που λίγη αξία έχει πια το εάν τελικά ο van Gogh αυτοκτόνησε ή δολοφονήθηκε. Αξία έχει η γνωριμία μαζί του.

«Που και που παίρνει, παίρνει κάποια απόσταση για να εξετάσει καλύτερα το έργο του, στέκεται εντελώς ακίνητος, μα ούτε για μια στιγμή δεν κοιτάζει τον κάμπο. Ίσως, τελικά, να ζωγραφίζει αυτά που έχει μέσα στο μυαλό του και όχι εκείνα που βλέπουν τα μάτια του. Έπειτα ρίχνεται πάλι στη μάχη στήθος με στήθος, χτυπώντας τον καμβά με μικρές επαναλαμβανόμενες κινήσεις. Δεν έχω δει ποτέ κανέναν να ζωγραφίζει με αυτόν τον τρόπο. Βγάζει το καπέλο του, σκουπίζει το κούτελό του και, έτσι όπως τον βλέπω προφίλ, δεν μου θυμίζει ζωγράφο αλλά αρπακτικό πουλί που αντικρίζει τη λεία του».

Το «Βαλς των δέντρων και του ουρανού» δεν είναι ένα αστυνομικό μυθιστόρημα. Είναι μια ιστορία περίπου αλήθεια και περίπου φαντασίας, περίπου αγάπης, περίπου πάθους, περίπου λογικής. Και σε όλα αυτά τα περίπου μέσα η σκιά του θανάτου τρυπώνει και κρύβεται, αφήνοντας την αθάνατη τέχνη να θριαμβεύσει.

«Το βαλς των δέντρων και του ουρανού»
Jean-Michel Guenassia
Μετάφραση: Ειρήνη Αποστολάκη
Εκδόσεις Πόλις, 2017

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ
  • Η πλατεία

    Η πλατεία

    Τα πρώτα του παιχνίδια σαν παιδί, τα βίωσε στην πλατεία. Μέλος μιας παρέας μοιράστηκε την αγωνία και τη χαρά του
  • Ο ακροβάτης

    Ο ακροβάτης

    Εικόνες πολλές, κατέφυγαν στο νου σου απ΄ το παρελθόν. Λίγες οι ευχάριστες, πολλές οι δυσάρεστες στέκονται δίπλα σου σε κάθε
  • Paradise is lost

    Paradise is lost

    Το πουλί-πουλάκι, με το γάργαρο, λυρικό κελάηδισμα, που βρισκόταν πάνω «στο απαγορευμένο δέντρο της γνώσης» και από το οποίο έφαγαν
Σχετικά με τον αρθρογράφο:
Έχει γράψει 80 Άρθρα

Γεννήθηκε πριν κάμποσα χρόνια στην Πάτρα, κι από τότε ψάχνει τον τόπο που θα την κρατήσει. Σπούδασε δημοσιογραφία και φωτορεπορτάζ και προσωρινά ζει και εργάζεται στην Αθήνα, συγκατοικώντας με ένα μεγάλο σκύλο. Ξοδεύει την ενέργειά της σε ταξίδια, λογοτεχνία, μελαγχολικές μουσικές, όμορφες ταινίες και καλό φαγητό. Παρ’ ότι εκ φύσεως πεσιμίστρια, πιστεύει πως η ομορφιά της ζωής υπάρχει παντού, και αυτό προσπαθεί να αποτυπώνει με τις φωτογραφίες και τα κείμενά της. http://syn-grafika.blogspot.gr/ http://naliaginger.tumblr.com/

LEAVE YOUR COMMENT

Your email address will not be published. Required fields are marked *

RELATED ARTICLES

Back to Top