Τέταρτο
Δεν υπάρχουν σχόλια 250 Προβολές

«Πέρσες» του Αισχύλου – Τα όρια της ματαιοδοξίας και της έπαρσης του ηττημένου, αλλά και του νικητή

perses-thok1

perses-thok1


Ο Ξέρξης παρέθεσε όλο το ναυτικό του. Στη συνέχεια όλο το πεζικό και το ιππικό του. Οι πολλοί, με την έπαρση και την αλαζονεία που διέπει τους έχοντες και κατέχοντες, θα αντιμετώπιζαν τους λίγους. Τα πράγματα όμως δεν κύλησαν όπως τα περίμεναν. Οι λίγοι ήσαν ενωμένοι και απέδειξαν ότι κανείς δεν είναι ανίσχυρος όταν παλεύει για τη σωτηρία, το δίκιο και το σπίτι του.

Οι Πέρσες, η παλαιότερη σωζόμενη τραγωδία του Αισχύλου, διδάχθηκε πρώτη φορά το 472 π. Χ. και είναι η πρώτη τραγωδία που δεν αντλεί τα θέματα της από επικές ή μυθολογικές αναφορές αλλά από ιστορικά γεγονότα. Στην παράσταση που είδαμε στο Ρωμαϊκό Ωδείο της Πάτρας, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ, σε σκηνοθεσία του Άρη Μπινιάρη, παρακολουθήσαμε την τραγωδία των Περσών στη μάχη της Σαλαμίνας από τους Έλληνες, εστιάζοντας στο τι ακολούθησε στο παλάτι του Ξέρξη μετά την ήττα. Παρακολουθήσαμε, τις συνέπειες της ήττας ενός ηγεμόνα όταν τον κυριεύει το πάθος για εξουσία, νιώθει παντοδύναμος και ο κόσμος γι΄ αυτόν είναι ένα παιχνίδι εξουσίας. Όσο και αν κατηγορεί μετά τους θεούς φταίει ο ίδιος. Κανένας θεός δεν μπορεί να είναι υπεύθυνος για την ανθρώπινη έπαρση.

perses-thok-4


Ευχάριστη έκπληξη της παράστασης ήταν ο χορός, όπου με διαφορετική μετρική, αρκετά κοντά στην αρχαία (με εναλλαγές βραχέων – μακρών συλλαβών), είχε θέση δραματικού προσώπου και έμπαινε σε διάλογο με την Άτοσσα σαν ένα από τα πρόσωπα του έργου. Με συνεχόμενα χτυπήματα δυο τυμπάνων η ένταση δεν σταμάτησε καθόλου κατά τη διάρκεια της παράστασης ενώ οι εναλλαγές ρυθμικών μερών και διαλόγων καθήλωναν τη ματιά μας στη σκηνή. Ο χορός με την υποβλητική και ρυθμική κίνησή του καθώς και με τη λυρική γλώσσα του, κατάφερε και διείσδυσε στο συναίσθημα, ενώ οι εκτεταμένες και πλήρεις χειρονομίες μας μετέφεραν τις αποτελεσματικά δραματοποιημένες εικόνες του έργου. Η αποφυγή της χρήσης μάσκας καλυπτόταν από το ομοιόμορφο κούρεμα των μελών του χορού οι οποίοι είχαν ξυρισμένο κεφάλι στα πλάγια.

Σημείο αναφοράς ήταν και η εξαιρετική Καριοφυλλιά Καραμπέτη, η οποία στις χοές εξέφρασε το θρήνο της σαν Άτοσσα, περνώντας από το βακχικό τρόπο στις περιστροφές ενός Δερβίση συνδυάζοντας μεγαλοπρεπώς, το χθες της ανατολής με το σήμερα. Ο Νίκος Ψαρράς, στο ρόλο του Δαρείου, με τις συμβουλές του, εξέφρασε τις υψηλές ιδέες της τραγωδίας. Παραφωνία στην παράσταση, θα μπορούσε να θεωρηθεί ο Αντώνης Μυριαγκός στο ρόλο του Ξέρξη, ο οποίος στο θρηνητικό περιβάλλον δεν απέδωσε την προσδοκώμενη ένταση.

Αξιοσημείωτα στοιχεία στην παράσταση, ήταν επίσης η σκευή των υποκριτών που θύμιζε στρατιωτική στολή, το μοιρολόι του τέλους από Σούφι που μας έβαλε στο κλίμα της θρηνωδίας καθώς και η καμπυλόγραμμη πύλη στο πίσω μέρος της σκηνής που βγήκε ο Δαρείος, και προσιδιάζει με το γράμμα «Λ» που συμβολίζει τη σκεπή-σπίτι.

perses-thok-3


Ο Αισχύλος όταν έγραφε τους «Πέρσες» το 472 π. Χ. είχε στο μυαλό του ένα μήνυμα κατά της έπαρσης της δυνατής Αθήνας. Με την τραγωδία αυτή, ήθελε να τους πει να μην είναι ματαιόδοξοι όπως ο Πέρσης βασιλιάς, γιατί θα υποστούν τις ίδιες συνέπειες. Πρόκειται για ένα καθαρά αντιπολεμικό έργο που μας δείχνει τα όρια της ματαιοδοξίας και της έπαρσης.

Παρόλο που στη διασκευή του Άρη Μπινιάρη, αυτό το μήνυμα είναι ξεκάθαρο, κάποιοι θεατές -σχολιάζοντας την παράσταση- φάνηκε πως ένιωσαν «ιδιαίτερα υπερήφανοι» από την ανωτερότητα των Ελλήνων σε αντίθεση με τον υπερφίαλο τρόπο σκέψης του Ξέρξη. Η αμάθεια ή η ημιμάθεια μπορεί δυστυχώς να οδηγήσει ένα θεατή σε τέτοιες «εθνικιστικές μεταφράσεις» και τελικά να είναι αυτός που -αισθανόμενος ιστορικά νικητής- περνάει τα όρια της ματαιοδοξίας και της έπαρσης. Γιατί το θέατρο δεν είναι μόνο αυτό που βλέπουμε, αλλά πολύ περισσότερο αυτό που αντιλαμβανόμαστε, και εκεί η ευθύνη της σωστής κατανόησης του έργου μετατοπίζεται σε εμάς -σαν θεατές-, στην κοινωνία, αλλά και στην παιδεία μας.

perses-thok-5


Συντελεστές

Μετάφραση: Παναγιώτης Μουλλάς
Σκηνοθεσία – Μουσική Δραματουργία: Άρης Μπινιάρης
Μετρική Διδασκαλία: Θεόδωρος Στεφανόπουλος
Σκηνικά: Κωνσταντίνος Λουκά
Κοστούμια: Ελένη Τζιρκαλλή
Κινησιολογία: Λία Χαράκη
Σχεδιασμός φωτισμών: Γεώργιος Κουκουμάς

Παίζουν:
Καρυοφυλλιά Καραμπέτη, Χάρης Χαραλάμπους,
Νίκος Ψαρράς, Αντώνης Μυριαγκός

Χορός: Ηλίας Ανδρέου, Πέτρος Γιωρκάτζης, Γιώργος Ευαγόρου, Γιώργος Ονησιφόρου,  Μάριος Κωνσταντίνου, Παναγιώτης Λάρκου, Δαυίδ Μαλτέζε, Γιάννης Μίνως, Άρης Μπινιάρης, Ονησίφορος Ονησιφόρου, Στέφανος Πίττας, Κωνσταντίνος Σεβδαλής

 

Οι «Πέρσες», μια παραγωγή του Θεατρικού Οργανισμού Κύπρου, μετά το Διεθνές Φεστιβάλ Πάτρας συνεχίζουν την περιοδεία τους σε διάφορες πόλεις σε όλη την Ελλάδα. Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε στο viva.gr.


Οι φωτογραφίες είναι του Δημήτρη Κολλιόπουλου από την παράσταση της Παρασκευής 6 Ιουλίου στο Ρωμαϊκό Ωδείο Πάτρας, στο πλαίσιο του Διεθνούς Φεστιβάλ 2018.



Σχετικά με τον αρθρογράφο:
Έχει γράψει 44 Άρθρα

Δημήτρης Ζαπάντης. Γεννήθηκα πριν 38χρόνια στο κάστρο της Πάτρας, ακόμα εκεί είμαι και ατενίζω την αγαπημένη μου πόλη από ψηλά. Ξεκίνησα να σπουδάζω θεατρολογία, στο πανεπιστήμιο της και διάγω βίον ήρεμον και οικογενειακόν τρόπον τινά. Όνειρό μου είναι να γίνω «κάποιος». Μόλις μεγαλώσω και νοικοκυρευτώ θα τα καταφέρω... | dimzap52@gmail.com

LEAVE YOUR COMMENT

Your email address will not be published. Required fields are marked *

RELATED ARTICLES

Back to Top