Τέταρτο
Δεν υπάρχουν σχόλια 134 Προβολές

«Θάνατος στη Βενετία» – Ένας αργός, τελετουργικός κι ένδοξος θάνατος

MV5BMjExMzcyM._V1_

MV5BMjExMzcyMzE3Nl5BMl5BanBnXkFtZTgwMTE5ODUyOTE@._V1_


“Θάνατος στη Βενετία” (Morte a Venezia)
Σκηνοθεσία: Λουκίνο Βισκόντι
Πρωταγωνιστές: Ντερκ Μπόγκαρντ, Σιλβάνα Μαγκάνο, Μπιόρν Άντερσεν
Ιταλία, 1971

«Και τώρα, κύριε, είστε έτοιμος να ερωτευτείτε». Αυτός ο μεσήλικας κύριος έχει μόλις σηκωθεί από την καρέκλα ενός κουρέα που δεν τον έχει απλά κουρέψει παρά επιπλέον τον έχει μακιγιάρει, του έχει βάψει μαύρα τα φρύδια και το μουστάκι, του έχει τονώσει τα χείλη μ΄ένα κόκκινο κραγιόν και του έχει βάλει ένα λουλούδι στο πέτο του σακακιού του. Αυτός ο μεσήλικας, ασθενής κύριος, ένας διάσημος μουσικός, είναι πια έτοιμος να ερωτευθεί- για πρώτη φορά στη ζωή του καθώς αυτή πλησιάζει στο τέλος της. Με τις αισθήσεις του, επιτέλους, εγκαταλείποντας το ιδανικό μιας απόλυτης πνευματικότητας απρόσβλητης από τα συναισθήματα, τις συγκρούσεις και τα πάθη, της αναζήτησης της απόλυτης ομορφιάς αποκλειστικά μέσα από την τέχνη του. Όμως αυτή η σωματοποίηση του πόθου και τα έντονα συναισθήματά του που θαρρείς, ξεσπώντας από την απώθησή τους για μια ολόκληρη ζωή, επιτίθενται πια σαν μια αυτοάνοση αρρώστεια στον εξασθενημένο φορέα τους, επισπεύδουν ραγδαία την ολοκλήρωση μιας χρόνιας διαδικασίας αργού θανάτου που υπέβοσκε μέσα του.

Έρωτας για έναν πανέμορφο έφηβο, που ενσαρκώνει την απόλυτη ομορφιά και την αγνότητα. Τα νιάτα ενάντια στα γηρατειά. Η διαρκής ανανέωση της ζωής ενάντια στη διαρκή φθορά της. Το μέλλον ενάντια στο παρελθόν. Η πειθαρχία κι η εγκράτεια ενάντια στα συναισθήματα και τον πόθο. Η καταναγκαστική τάξη ενάντια στο απρόβλεπτο χάος. Η αλλαγή ενάντια στην εξιδανικευμένη στασιμότητα. Η αληθινή ζωή, έτσι όπως κυλάει, ενάντια στο πνευματικά αιχμαλωτισμένο ιδανικό της. Η νοσταλγία της νιότης, σαν σύμβολο μιας οριστικά πια χαμένης δυνατότητας να ξαναρχίσει η ζωή και να βιωθεί διαφορετικά. Μια γιορτή που τελειώνει πριν καν αρχίσει. Σε μια πόλη, τη Βενετία, πανέμορφη, μοναδική, που βιώνει, σαν ένας ζωντανός οργανισμός κι αυτή, τη δική της διαδικασία διαρκούς φθοράς, αθέατης αλλά σταθερής, σε μια θνήσκουσα πόλη. Και τι απομένει πια σ’ αυτόν τον σπουδαίο καλλιτέχνη που σε όλη του τη ζωή αναζητούσε το ιδανικό και το άφθαρτο, προστατευμένος μέσα στην υψηλή πνευματική του περιχαράκωση; Τι άλλο από τα ν’ αφεθεί στο να τον καταπιεί ο πρωτόγνωρος πόθος του- έως το θάνατό του.

65265676_461665131077403_3392409579789746176_n


Ακολουθεί αδιάκοπα το νεαρό ώστε να μην τον χάνει ούτε στιγμή από το οπτικό του πεδίο, μέσα στα δαιδαλώδη δρομάκια της Βενετίας, κι εξουθενώνεται κι έτσι οδηγείται σταδιακά στην απελπισία, στη συντριβή, σε μιαν εσωτερική τρέλα που είναι συντονισμένη με το ρυθμό της ολοένα και πιο λαχανιασμένης του αναπνοής του- στην απελευθέρωση από τον ίδιο του τον εαυτό, ακριβώς την ώρα εκείνη που η γνώριμη σωφροσύνη του και αυτοπειθαρχία του, θα του ήταν αναγκαίες περισσότερο από ποτέ για τη σωτηρία του. Γιατί αυτή η ώρα της αναζωογόνησής του είναι πολύ κοντά πια στην ύστατη ώρα του.

Και καθώς η αποπνικτική ζέστη λιώνει το χρώμα από τα βαμμένα του μαλλιά κι η μαύρη μπογιά κυλάει πια στο πρόσωπό του, καθισμένος σε μια πολυθρόνα στην έρημη παραλία καθώς σουρουπώνει, αυτός κλείνει αργά τα μάτια του, εξακολουθώντας να παρατηρεί από μακριά το είδωλο της ομορφιάς του που είναι τοποθετημένο μέσα σ’ ένα λαμπρό ήλιο, με όση ενέργεια του έχει απομείνει, κι αποχαιρετάει τη ζωή μέσα σ’ έναν πρώτο και τελευταίο ηδονικό σπασμό. Κι άραγε, εκείνη την ώρα, τι να εκφράζει το χαμόγελο του εφήβου καθώς τον παρατηρεί κι εκείνος; Μια συμπόνοια ή έναν υπεροπτικό οίκτο των νιάτων απέναντι στη φθορά της σάρκας;

MV5BYzIxZDBkMzktNWEwOS00ZGQ5LTkyOGYtNjRlMmM0ZTNhNTI5XkEyXkFqcGdeQXVyNzMzNzY1OTQ@._V1_


Ακούς το Adagietto από την 5η συμφωνία του Γκούσταβ Μάλερ να διαχέεται στις εικόνες της ταινίας, δίνοντας το ρυθμό που ξετυλίγεται αργά, τελετουργικά, πένθιμα η ταινία, υποκαθιστώντας και υποβάλλοντάς μας όλους εκείνους τους διαλόγους που δεν θα ειπωθούν με λόγια. Αυτή η μουσική, έτσι όπως την έχει συνθέσει ο Μάλερ, σταματάει για μια στιγμή λίγο μετά την αρχή της, όσο ο χρόνος μιας βαθιάς αναπνοής πριν ξαναρχίσει να διαχέεται και πάλι- τόσο ώστε να συνειδητοποιήσουμε ότι θ’ αφεθούμε ήρεμα, σχεδόν υπνωτιστικά, στη θέαση ενός εσωτερικού ταξιδιού, στην τελετουργία μιας πικρής αφύπνισης και μιας πρώτης και τελευταίας εσωτερικά ξέφρενης προσπάθειας του ήρωα να ζήσει σαν ένας ζωντανός άνθρωπος, με αληθινά πάθη, μέσα στον ελάχιστο χρόνο που του έχει απομείνει. Αυτή την εσωτερική τελετουργική διαδρομή που θ’ αντανακλάται στην ταινία, και θα προβάλλεται στη μεγάλη οθόνη. Βλέπεις τη σπαρακτική, μεγαλειώδη ερμηνεία του Ντερκ Μπόγκαρτ, το γεμάτο αγωνία βλέμμα του που μετά βίας καταφέρνει να μην επιτρέψει να κυριευθεί απ’ αυτήν κι αδυνατείς να ξεφύγεις από την αίσθηση του αγιάτρευτου βασάνου του που εκδηλώνεται πια με μοιραίο τρόπο.

Ο Λουκίνο Βισκόντι μας χαρίζει μια αξέχαστη ελεγεία πένθους μιας ένδοξα σπαταλημένης ζωής μέσα σε τόση ναρκισσιστική αναζήτηση του υψηλού, του τέλειου και του άφθαρτου, μαζί με τη σωματική εγκράτεια που αυτή συνεπάγεται, που το μόνο πια που μπορεί να καταφέρει λίγο πριν το άδοξο τέλος, είναι να προλάβει τουλάχιστον να δει ενσαρκωμένο το είδωλο του έρωτα σ’ έναν άλλον άνθρωπο, όπου στην ύπαρξή του συμπυκνώνονται όλα όσα έχουν παρέλθει αναπότρεπτα πια. Ο Λουκίνο Βισκόντι μας χαρίζει ένα από τα αριστουργήματα του κινηματογράφου.



Σχετικά με τον αρθρογράφο:
Έχει γράψει 22 Άρθρα

Εκείνες τις ατέλειωτες ελεύθερες ώρες των φοιτητικών χρόνων στην δεκαετία του '80, η ανάγκη για τη διαμόρφωση μιας προσωπικής ταυτότητας, να ξέρεις τουλάχιστον ποιος δεν είσαι, βρήκε καταφύγιο στην κινηματογραφοφιλία, στα διαβάσματα των κριτικών για ταινίες και στις συζητήσεις γύρω απ' αυτές. Με τα χρόνια, μετά από ναρκισσισμούς κι επιδείξεις, αυτό που μένει στο τέλος είναι το να είσαι επιτέλους ανοιχτός στο να μαθαίνεις διαρκώς τι σ' αρέσει, τι δεν σ' αρέσει, τι παύει να σ' αρέσει και τι αρχίζει να σ' αρέσει. Έτσι, ταυτόχρονα, είναι δυνατό επιτέλους, να μπορείς να δεχθείς τι αρέσει και τι δεν αρέσει και στον άλλον. Ο κινηματογράφος είναι σαν ένα δεύτερο σπίτι που μπορεί να χωράει όλο και πιο πολλούς. | VMaltas@hotmail.com

LEAVE YOUR COMMENT

Your email address will not be published. Required fields are marked *

RELATED ARTICLES

Back to Top