Τέταρτο
235 Προβολές

11 ταινίες που θα θυμόμαστε από το τραυματικό 2020


Advertisement


Άραγε, με ποιες εικόνες θ’ απεικονίζονται πια στον κινηματογράφο αυτοί οι νέοι φόβοι για το άλλο, για το διαφορετικό, οι νέες ανησυχίες στο πλησίασμα μεταξύ των ανθρώπων, που ανέκυψαν μετά την πανδημία μέσα σ’ αυτή τη χρονιά; Πως θα εξιστορούνται οι αναπάντητες ακόμα ερωτήσεις σχετικά με το που τελειώνει ο φυσιολογικός φόβος για την προσβολή της υγείας μας και που αρχίζει ο φόβος του φόβου, η εμμονή; Όπως και οι ερωτήσεις για το που τελειώνει η υγειονομική αναγκαιότητα των μέτρων που αποφασίζονται και που αρχίζει μια νέας μορφής, αυξημένης έντασης, κεντρικά σχεδιασμένη επιχείρηση, με σκοπό την ολοένα μεγαλύτερη στέρηση βασικών ανθρώπινων δικαιωμάτων;

Η κοινωνική αποστασιοποίηση που κρίθηκε αναγκαία για την προστασία της ατομικής και δημόσιας υγείας από τον κορονοϊό, φαίνεται ότι έχει καθιερωθεί πια ως μια βασική κοινωνική συνθήκη για το άμεσο, τουλάχιστον, μέλλον. Οι επιπτώσεις της ήταν τραυματικές και για τον κινηματογράφο. Οι κινηματογραφικές αίθουσες ήταν κλειστές κατά τη μεγαλύτερη διάρκεια του χρόνου. Αρχίσαμε να συνηθίζουμε τον περιορισμό μας σε όλο και περισσότερες μοναχικές θεάσεις ταινιών, στην απουσία της ζωντανής, πρόσωπο με πρόσωπο, επικοινωνίας, της συζήτησης για μια ταινία- και για τους εαυτούς μας μ’ αφορμή την ταινία. Πάντα μας λείπει η ατμόσφαιρα της προβολής στη μεγάλη οθόνη όπου, μονάχα εκεί ολοκληρώνεται η επικοινωνία του θεατή με το πνεύμα του δημιουργού, όμως, αρχίσαμε να μιλάμε για ταινίες που είδαμε σε μικρότερες οθόνες με τον ίδιο τρόπο σαν να τις είχαμε δει στη μεγάλη. Και δεν απαντήθηκε ένα άλλο ερώτημα: βάσει ποιας ανυπέρβλητης ανάγκης κρίθηκε αναγκαίο το κλείσιμο των αιθουσών, αφού τηρούνταν ευλαβικά οι προβλεπόμενοι κανόνες υγειονομικής ασφάλειας σ’ εκείνα τα διαστήματα που λειτούργησαν οι κινηματογράφοι; (όπως, για παράδειγμα, τα 2 άδεια καθίσματα ανά 3 θέσεις θεατών ή η δυνατότητα έκδοσης ηλεκτρονικού εισιτηρίου). Η τέχνη κρίθηκε από τις δυτικές κυβερνήσεις σαν ένα είδος πολυτελείας για τη ζωή μας – κι αυτή η άποψη θαρρείς ότι εσωτερικεύθηκε αβασάνιστα στη συνείδηση πολλών ανθρώπων.

Advertisement

Μ’ αυτές τις αναπόφευκτες σκέψεις, γίνονται οι φετινές εθιμοτυπικές κινηματογραφικές ανασκοπήσεις, αναγκαστικά με πολύ λιγότερες ταινίες πρώτης προβολής σε σχέση με όλες τις προηγούμενες χρονιές. Απ’ αυτές που είδαμε, να ποιες θυμόμαστε πιο πολύ (συμπεριλαμβάνουμε ταινίες που προβλήθηκαν στα τέλη του 2019 αλλά τις είδαμε φέτος και 2 παλαιότερες ταινίες του Μπονγκ Τζουν- Χο, που προβλήθηκαν φέτος για πρώτη φορά, με αφορμή τη μεγάλη εμπορική επιτυχία των “Παρασίτων” του).

 

1. Η Αλήθεια (La vérité)
Σκηνοθεσία: Χιροκάτσου Κόρε-Έντα
Γαλλία, Ιαπωνία, 2019

Για τον αγαπημένο μας Ιάπωνα Κόρε-Έντα, σ’ αυτήν εδώ την πρώτη του ταινία μακριά από τη χώρα του, κάθε διαφορετική κουλτούρα δεν διαχωρίζει παρά αποτελεί μια άλλη ματιά πάνω στις ανθρώπινες σχέσεις, η οποία ολοκληρώνεται όταν πια επικοινωνεί κι εμπλουτίζεται από το διαφορετικό.  Ο Κόρε-Έντα, όχι μόνο πιστεύει ολόψυχα στο πλησίασμα των ανθρώπων, όχι μόνο το εύχεται- μας το μεταδίδει σαν να το βιώνουμε κι εμείς μαζί με τους ήρωές του. Τα δάκρυα των ηθοποιών του γίνονται και δικά μας από τη συγκίνησή μας για τη μαγική δύναμη της βαθιάς ανθρωπιάς αυτού του δημιουργού. Η ταινία έχει τελειώσει και αισθανόμαστε σαν να ζήσαμε ένα διαλογισμό όπου έχουμε καταλάβει σχεδόν τα πάντα!

Advertisement

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailerΠαρουσίαση στο tetartopress.gr


2. Μητέρα (Madeo)
Σκηνοθεσία: Μπονγκ Τζουν-χο
Νότια Κορέα, 2009

Μια αντισυμβατική ιστορία για την ατέλειωτη μητρική αγάπη από μια γυναίκα που έχει επιπλέον αναλάβει το ρόλο του άγνωστου πατέρα, για τα ασαφή όρια ανάμεσα στη μητρική αγάπη και το οιδιπόδειο που εδώ υπάρχει ανομολόγητα αμοιβαία, τις έρευνές της για τη δολοφονία μιας νέας γυναίκας με ελεύθερη ερωτική συμπεριφορά που φορτώνουν εύκολα οι αρχές (αστυνομία, δικηγόροι- αρσενικοί αρχετυπικοί ρόλοι στις κοινωνίες) στο γιο της καθώς εκμεταλλεύονται το πρόβλημα μιας πνευματικής δυσλειτουργίας του, που όσο πιο επικίνδυνες είναι, τόσο πιο πολλές κρυμμένες αμαρτίες της πατριαρχικής κοινωνίας ξεσκεπάζουν. Αντιστροφές, ασάφειες, ανατροπές, χαρακτήρες που δεν είναι μόνο καλοί αλλά ούτε μόνο κακοί, όλα αντανακλώνται στην ατμόσφαιρα της ταινίας, στο γνώριμο, ιδιαίτερα προσωπικό μείγμα του Μπονγκ Τζουν- Χο, μαύρη κωμωδία, θρίλλερ, ψυχανάλυση, κοινωνική καταγγελία, σε μια συναρπαστική ταινία που δεν μπορείς να μαντέψεις που θα τελειώσει- ή αν έχει τελειώσει, όταν ανάβουν τα φώτα!

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer


3. Η παρθένος του Αυγούστου (La virgen de Αgosto)
Σκηνοθεσία: Χονάς Τρουέμπα
Ισπανία, 2019

Πόσο μικρές μας φαίνονται οι μεγαλουπόλεις τον καυτό Αύγουστο όταν αδειάζουν από το πλήθος των κατοίκων τους! Θαρρείς και μπορείς να τις περπατήσεις απ’ άκρη σε άκρη, ότι έχεις τη δυνατότητα να γνωριστείς με όλους όσους έχουν απομείνει, με όλους όσους σου ταιριάζουν. Σαν να ζεις μέσα σ’ ένα παραμύθι. Μπορεί ν’ αποφασίσεις να μείνεις στις μεγαλουπόλεις τα καλοκαίρια μ’ αυτό ακριβώς το όνειρο! Και πάλι, όμως, τίθεται το μεγάλο ερώτημα σχετικά με το ποιος απ’ αυτούς θα μπορούσε να είναι ο ιδανικός σύντροφος. 129 λεπτά γεμάτα με διαλόγους, με τη δράση να εξελίσσεται μέσα απ’ αυτούς κι όμως, ο ρυθμός της ταινίας τροφοδοτείται από την εσωτερική ζωντάνια των ηρώων της και δεν κουράζει παρά μόνο σε λίγες σκηνές. Όλοι οι ηθοποιοί καταθέτουν μια αξιοζήλευτη φυσικότητα λες και ζουν τη ζωή τους μπροστά στην κάμερα.

Advertisement

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr


4. Pari
Σκηνοθεσία: Σιαμάκ Ετεμάντι
Ελλάδα, Γαλλία, Ολλανδία, Βουλγαρία, 2020

Σ’ ένα σκοτεινό, παρατημένο διαμέρισμα σε μια υποβαθμισμένη περιοχή της Αθήνας, μια Ιρανή γυναίκα βρίσκει τα πρώτα χνάρια του εξαφανισμένου φοιτητή γιου της. Η φυσική, παντοτινή αγάπη της μητέρας δεν είναι αρκετή για να κατανοήσει τη φωτιά που έχει ξεσπάσει μέσα του. Η συγκινησιακή δύναμη της μητρικής αγάπης μας συνεπαίρνει (υπέροχη η Μελίκα Φορουτάν στο ρόλο της μητέρας), που δεν παύει ούτε στιγμή να πιστεύει ότι η αγωνιώδης αναζήτησή του θα τον φέρει τελικά μπροστά της. Φλέγεται από τη δίψα της να μάθει γι’ αυτόν και να μάθει απ’ αυτόν. Η ματιά του Ετεμάντι συλλαμβάνει εικόνες της Αθήνας που βράζει τις νύχτες, έτσι όπως δεν τις έχουμε δει σε πολλές Ελληνικές ταινίες στα χρόνια της κρίσης. Σαν μια φλόγα που θεριεύει καθώς πλησιάζει η νύχτα, πανεπιστήμια και υπόγεια γίνονται εστίες καθημερινής ανάφλεξης, λες κι η πόλη ζει μιαν άλλη ζωή όσο ο βραδινός φωτισμός πέφτει πάνω στα γκράφιτυ των τοίχων και στους άδειους δρόμους με τους ξέχειλους κάδους των σκουπιδιών.

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr


5. Μνήμες φόνων (Salinui chueok / Memories of murder)
Σκηνοθεσία: Μπονγκ Τζουν-Χο
Νότια Κορέα, 2003

Στα σχεδόν 40 χρόνια άκαρπων ερευνών για μια σειρά φόνων ανύπαντρων γυναικών που συντάραξε τη Νότια Κορέα, η αστυνομία αποσκοπούσε στην εκμαίευση μιας πολυπόθητης ομολογίας από ανθρώπους με πνευματικές και ψυχολογικές δυσλειτουργίες, πιστεύοντας ακράδαντα ότι οι ερωτικές απορρίψεις που αναμφίβολα θα είχαν βιώσει, δεν θα μπορούσε παρά να ήταν το κίνητρό τους να δολοφονήσουν. Αυθαίρετο αλλά δεν παύει να μας φαίνεται λογικό: δεν νιώθουμε ανωτερότητα απέναντι σε όσους φέρουν μια δυσμορφία, μια δυσλειτουργία, που ζουν περιθωριοποιημένα ή μοναχικά, με συμπεριφορές έξω από τα κοινωνικά πρότυπα; Με την πεποίθησή μας ότι το κακό, σαν μια αυθύπαρκτη κατάσταση που προϋπάρχει, βρίσκει πρόσφορο έδαφος μέσα στις ψυχές αυτών των ανθρώπων για να εκδηλωθεί; Χωρίς να δίνουμε σημασία στις καταγγελίες που ακούγονται για τις μεθόδους απόσπασης μιας ομολογίας και στα πορίσματα των ψυχολόγων για την εσωτερίκευση του ρόλου του θύτη από πολλούς υπόπτους μετά την ψυχολογική και σωματική βία που τους ασκείται. Μια πυκνή νοηματικά ταινία ενόσω καθηλωνόμαστε από την αφηγηματική του ικανότητα του Τζουν- Χο.

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr


6 . Corpus Christi (Boze Cialo)
Σκηνοθεσία: Γιαν Κομασά
Πολωνία, 2019

Ποιοι είμαστε στ’ αλήθεια, λοιπόν; Είμαστε αυτό που ζούμε στην πραγματικότητα, οι πράξεις μας, τα λόγια μας; Ή δεν είμαστε μονάχα αυτό, ίσως ούτε καν αυτό, παρά (και) κάτι άλλο πιο κρυμμένο, αληθινό, που δεν το ζούμε είτε γιατί φοβόμαστε είτε γιατί δεν μπορούμε για λόγους ανώτερους της θέλησής μας; Και, πόση βεβαιότητα μπορεί να υπάρχει στην αλήθεια όσων κρύβουμε μέσα μας όταν εξαιτίας των κοινωνικών συνθηκών, δεν μας επιτρέπεται η έκφρασή του; Μήπως, τότε, παύει να είναι ζωντανό και γίνεται, όλο και πιο πολύ μέσα μας, μια ιδέα, μια άλλη εικόνα του εαυτού μας; Κι αν, θέλοντας να πραγματώσουμε αυτό που πιστεύουμε ότι στ’ αλήθεια είμαστε, λέγοντας λόγια που θα θέλαμε να ήταν τα δικά μας, κι αυτά γίνονται όλο και πιο δικά μας, ζώντας τη ζωή ενός άλλου, ανθίζοντας μέσα από το ψέμα για να μπορέσουμε να ζήσουμε την αλήθειά μας; Ο Πολωνός σκηνοθέτης μας μεταδίδει τη θολότητα ανάμεσα σ’αυτές τις υπαρξιακές καταστάσεις, κυρίως μέσα από την αξεπέραστη ερμηνεία του Μπαρτόζ Μπιελένια.

Advertisement

Περισσότερες πληροφορίες: imdbtrailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr


7. Οι μητέρες μας (Nuestras Madres)
Σκηνοθεσία: Σεζάρ Ντίαζ
Γουατεμάλα, 2019

Γυναίκες που περιμένουν μέχρι σήμερα, 24 χρόνια μετά το τέλος του εμφυλίου πολέμου στη Γουατεμάλα, να μάθουν την αλήθεια για τους αγνοούμενους συζύγους τους καθώς μόνο το 1% των αγνοουμένων έχει αναγνωριστεί μέχρι σήμερα. 36 χρόνια εμφυλίου ανάμεσα στη δικτατορία που υποστηριζόταν από τις Η.Π.Α. και στο επαναστατικό κίνημα αντίστασης που μαχόταν ενάντια στην κλοπή του λαϊκού πλούτου, όπου η συντριπτική πλειοψηφία των 200.000 νεκρών ανήκε στην Ινδιάνικη φυλή των Μάγια. Μια άγνωστη γενοκτονία. Κι όλες αυτές οι γυναίκες είναι οι θεματοφύλακες μιας συλλογικής μνήμης που πρέπει να παραμείνει ζωντανή. Όλες αντέχουν να ζουν, σαν ν’ αντιλαμβάνονται μ’ ένα φυσικό τρόπο, ότι δεν μπορούν τελικά να κάνουν αλλιώς παρά μόνο να ζήσουν, μέσα από το διχασμό τους ανάμεσα στην ανάγκη να μη θυμούνται και στο φόβο να ξεχάσουν. Ο Ντίαζ μας χαρίζει ένα αξέχαστο φινάλε, όταν η συγκίνηση που  τρεμοπαίζει μέσα σου, αναδύεται και σε τυλίγει μέσα της ήρεμα.

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr


8. Δυστυχώς απουσιάζατε (Sorry we missed you)
Σκηνοθεσία: Κεν Λόουτς
Ηνωμένο Βασίλειο, 2019

Ο Λόουτς απεικονίζει με χειρουργική ακρίβεια τη σύνθλιψη του ανθρώπου από τις νέες συνθήκες στις χώρες του νεοφιλελευθερισμού, την αναπόφευκτη απώλεια της προσωπικής ζωής, την έκπτωση της δημιουργικότητας σε ποσοτικούς στόχους. Την ανθρώπινη τραγωδία που δεν γίνεται αντιληπτή, την ελπίδα που καταλήγει σε εμμονή, το απατηλό όνειρο ότι κάποτε τα λεφτά θα φτάνουν και θα περισσεύουν. Και, μαζί, τη διάσπαση της εργατικής τάξης όπου οι εργάτες, έχοντας εσωτερικεύσει την πίστη στον ανταγωνισμό, επιδιώκουν πλέον να μη χάσουν το καθημερινό ξεροκόμματο γιατί καραδοκούν πολλαπλάσιοι άλλοι εργαζόμενοι και άνεργοι να το αρπάξουν, και όπου οι πελάτες, εργάτες κι αυτοί πολλές φορές, αντιμετωπίζουν τους couriers σαν υπηρέτες τους. Μεγάλη η συναισθηματική δύναμη των εικόνων του 83χρονου Λόουτς, πάντα σφριγηλού, σ’ ένα βαθιά υπαρξιακό και, συνάμα, πολιτικό σινεμά.

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr

© Joss Barratt


9. Ένα ψηλό κορίτσι (Dylda / Beanpole)
Σκηνοθεσία: Καντεμίρ Μπαλάγκοφ
Ρωσία, 2019

Τον πρώτο χρόνο μετά το τέλος του 2ου παγκοσμίου πολέμου, στη Σοβιετική Ένωση οι άνθρωποι που έβλεπαν μια φωτογραφία παιδιών, το πρώτο που ρωτούσαν τους γονιούς τους, ήταν αν αυτά ζούσαν ακόμα. Εκείνη την εποχή, οι στρατιώτες γάβγιζαν σαν τους σκύλους για να διασκεδάσουν τα παιδιά, αυτά, όμως, δεν μπορούσαν να καταλάβουν ποιο ήταν εκείνο το ζώο γιατί η πείνα εξακολουθούσε να θερίζει. Εκείνο τον καιρό, η εικόνα από τα γυμνά σφριγηλά στήθια των νέων γυναικών, έσφιγγε την καρδιά όσων ήξεραν ότι είτε το σώμα τους ήταν άδειο πια από τα αναπαραγωγικά όργανά τους είτε η ψυχή τους ήταν άδεια πια από την ερωτική επιθυμία. Ο 28χρονος υπέρ-ταλαντούχος Ρώσος σκηνοθέτης δημιουργεί μια ταινία με σκηνές συγκλονιστικής έμπνευσης. Οι απόηχοι της Ρώσικης ψυχής που έχουμε γνωρίσει στα βιβλία του Ντοστογιέφσκι και του Τσέχωφ, είναι εδώ και μας αγγίζουν βαθιά.

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr


10. Το αυγό (Öndög)
Σκηνοθεσία: Γουάνγκ Κουάν’άν
Μογγολία, 2019

Στην αχανή στέπα της Μογγολίας, στην εσχατιά, θαρρείς, του πολιτισμού, μια γυναίκα επιβιώνει, λιτά και αυτόνομα, όχι με τα ελάχιστα παρά με τα χρειώδη, τα αληθινά αναγκαία. Ο Γουάνγκ Κουάν’άν, συντονίζει το ρυθμό της ταινίας του μ’ αυτόν της αναπνοής μας κατά την ενατένιση του έναστρου ουρανού, με εκείνη τη βαθιά ηρεμία της γνώσης του αδιατάρακτου κύκλου της ζωής και με τα συναισθήματα από τις τελετουργίες της καθημερινής ζωής εκεί. Μακρινά τα πλάνα του χωρίς να μικραίνουν την ανθρώπινη παρουσία παρά αναδεικνύοντας τη φυσική ένταξή της. Και, πάντα ζωτική η ανάγκη για ανθρώπινη σχέσεις σ’ αυτό το τραχύ περιβάλλον. Η στοχαστική ματιά ενός παρατηρητή που, θαρρείς, γυρεύει εκεί κάποια ξεχασμένη, πρωταρχική αλήθεια από τους ανθρώπους της πόλης- και, ταυτόχρονα, θαρρείς ότι δεν μπορεί ν’αποφύγει μια παγίδα εξωραϊσμού αυτού του τόσο διαφορετικού τρόπου ζωής.

Περισσότερες πληροφορίες: imdb | trailer


11. Γιοσέπ (Josep)
Σκηνοθεσία: Ορέλ
Γαλλία, Ισπανία, Βέλγιο, 2020

Ο Ισπανός Γιοσέπ Μπαρτολί ήταν σκιτσογράφος και γραμματέας του Εργατικού Κόμματος Μαρξιστικής Ενοποίησης (P.O.U.M.). Κατέφυγε στη Γαλλία, ανάμεσα σε 500.000 περίπου Ισπανούς που εγκατέλειψαν την πατρίδα τους μετά την κατάληψη της Βαρκελώνης από τις φασιστικές δυνάμεις του Φράνκο, συνελήφθη από την Γκεστάπο μετά την κατάληψη της Γαλλίας από τους ναζί, φυλακίστηκε στο στρατόπεδο του Νταχάου και δραπέτευσε, καταλήγοντας στο Μεξικό. Μια μυθιστορηματική ζωή! Στη δημοκρατική Γαλλία όπου κατέφυγαν, οι στρατιώτες και οι ικανοί σωματικά άντρες εγκλείστηκαν σε στρατόπεδα, σκεπάζονταν μέσα στην άμμο στις παραλίες για να προστατευθούν από το κρύο, έχτισαν, με τα χέρια τους, τα καταλύματα όπου έμειναν, υπέστησαν ξυλοδαρμούς έως και βιασμούς, ζούσαν χωρίς νερό και φάρμακα. Η ανομολόγητη αλλά τόσο φανερή πρόθεση της Γαλλικής κυβέρνησης ήταν η μαζική εξόντωσή τους, με συνέπεια το θάνατο πάρα πολλών ανθρώπων. Το ατμοσφαιρικό animation του Ορέλ,με τις μουντές εικόνες, μας μεταδίδει πόσο πολύ εξακολουθεί το τότε να μοιάζει με το σήμερα- και με το πάντα.

Περισσότερες πληροφορίες: imdbtrailer | Παρουσίαση στο tetartopress.gr


Υ.Γ. Από τις ταινίες του 2020 για τις οποίες γράφτηκαν καλά λόγια, δεν έχουμε δει ακόμα τις εξής: “Το βαμμένο πουλί”, “O εξαφανισμένος”, “Απόστρατος”, “Η μπαλάντα της τρύπιας καρδιάς”, “1917” και “Winona”.

Advertisement

Advertisement

 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

 
 

Advertisement

 
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 

Σχετικά με τον αρθρογράφο:

Έχει γράψει 83 Άρθρα

Εκείνες τις ατέλειωτες ελεύθερες ώρες των φοιτητικών χρόνων στην δεκαετία του '80, η ανάγκη για τη διαμόρφωση μιας προσωπικής ταυτότητας, να ξέρεις τουλάχιστον ποιος δεν είσαι, βρήκε καταφύγιο στην κινηματογραφοφιλία, στα διαβάσματα των κριτικών για ταινίες και στις συζητήσεις γύρω απ' αυτές. Με τα χρόνια, μετά από ναρκισσισμούς κι επιδείξεις, αυτό που μένει στο τέλος είναι το να είσαι επιτέλους ανοιχτός στο να μαθαίνεις διαρκώς τι σ' αρέσει, τι δεν σ' αρέσει, τι παύει να σ' αρέσει και τι αρχίζει να σ' αρέσει. Έτσι, ταυτόχρονα, είναι δυνατό επιτέλους, να μπορείς να δεχθείς τι αρέσει και τι δεν αρέσει και στον άλλον. Ο κινηματογράφος είναι σαν ένα δεύτερο σπίτι που μπορεί να χωράει όλο και πιο πολλούς. | [email protected]

RELATED ARTICLES

Advertisement

Back to Top