tetartopress

Joseph Roth «Περλέφτερ»


Στο ανολοκλήρωτο αυτό μυθιστόρημα ο Ροτ σχεδιάζει το πορτραίτο ενός καιροσκόπου αστού, μικροπρεπούς, τσιγκούνη και υποκριτή, ενός από αυτούς που η συμπεριφορά τους συστήνει το σώμα του ναζισμού.

Είναι τόσο σπάνιο να βρίσκει ανέκδοτα έργα μεγάλων συγγραφέων που έχουν πεθάνει, όπως και κείμενα μεγάλων συγγραφέων που δεν έχουν ακόμη μεταφραστεί. Τα δύο αυτά στοιχεία συνδυάζονται στον παρόντα τόμο με το ημιτελές μυθιστόρημα Περλέφτερ του Γιόζεφ Ροτ, το οποίο ανακαλύφθηκε το 1978, σχεδόν σαράντα χρόνια μετά το θάνατό του, σε μια κούτα που γλίτωσε από την κατάσχεση των γραπτών του από τους Ναζί στον εκδοτικό οίκο Κίπενχώυερ στη Λειψία, όπου ο Ροτ τα είχε εναποθέσει για φύλαξη όταν έφυγε εσπευσμένα στο Παρίσι τη μέρα που ο Χίτλερ κατέλαβε την εξουσία το 1933. Η σημασία αυτού του ημιτελούς έργου, που εμπλουτίζει το corpus ενός από τους σημαντικότερους μυθιστοριογράφους του 20ου αιώνα, είναι προφανής.

Το Περλέφτερ, η ιστορία ενός αστού είναι το εκθαμβωτικό πορτραίτο ενός κομφορμιστή. Άνθρωπος χλιαρός, υποκριτής, τυχοδιώκτης, μικροπρεπής, ανίκανος να αγαπήσει ή να μισήσει, εγωιστής, τσιγκούνης και γεμάτος φόβους, αυτός ο Βιεννέζος επιχειρηματίας είναι έτοιμος να κάνει οποιονδήποτε συμβιβασμό αρκεί να εξυπηρετεί τα συμφέροντά του. Ξέρει πώς να προσαρμόζεται σε όλα τα καθεστώτα, είτε πρόκειται για μοναρχία είτε για δημοκρατία, αλλά φοβάται την επανάσταση και κάθε μορφή αναρχίας που μπορεί να υπονομεύσει την επιτυχία του. Ο Περλέφτερ είναι το πρότυπο εκείνων των καιροσκόπων που, όταν ήρθε η ώρα, υποστήριξαν τον Χίτλερ και το καθεστώς του χωρίς ενδοιασμούς.

Ο Ροτ επιλέγει τον τόνο της ειρωνίας σε κάθε φράση του, περισσότερο ή λιγότερο αιχμηρή. Ανολοκλήρωτο πολιτικό και κοινωνικό μυθιστόρημα, το Περλέφτερ, η ιστορία ενός αστού είναι μια συναρπαστική μελέτη χαρακτήρων. Βρίσκουμε και εδώ ένα από τα γνωρίσματα του Γιόζεφ Ροτ : τη νοσταλγία ενός χαμένου κόσμου, με τη συνεχή ένταση μεταξύ παρελθόντος και παρόντος. Και μολονότι ο συγγραφέας του Εμβατηρίου του Ραντέτσκυ αρνείται να εκθειάσει την πρόοδο και τη νεωτερικότητα, δεν εξιδανικεύει ετούτο το σύμπαν που εξαφανίζεται και με μεγάλη κριτική διαύγεια εντοπίζει μέσα του τα σπέρματα της βίας και της κτηνωδίας που προαναγγέλλουν το χειρότερο.

Ο Γιόζεφ Ροτ (1894-1939) ήταν ένας από τους σπουδαίους υμνητές της κοσμοπολίτικης κουλτούρας που άνθησε τις τελευταίες μέρες της αυτοκρατορικής Αυστρο-Ουγγαρίας.

Από το 1932 δηλώνει σ’ έναν φίλο του : «Πρέπει να φύγουμε. Θα κάψουν τα βιβλία μας και θα είμαστε εμείς ο στόχος… Πρέπει να φύγουμε ώστε μόνο τα βιβλία μας να παραδοθούν στην πυρά». Στις 30 Ιανουαρίου του 1933, τη μέρα που ο Χίτλερ γίνεται καγκελάριος του Ράιχ, ο Ροτ μεταναστεύει οριστικά στο Παρίσι, όπου και πεθαίνει το 1939, σε ηλικία μόλις σαρανταπέντε ετών. «Είναι η εγκαθίδρυση της βαρβαρότητας και η βασιλεία της κόλασης. Μόνο το αληθινό Ρήμα θα μπορέσει να σώσει την εποχή, προσφέροντας πατρίδα σ’ αυτούς που δεν έχουν πλέον».

Μεταξύ πολλών άλλων, στους θαυμαστές του συγκαταλέγονται ο Stefan Zweig, που υπήρξε στενός φίλος και υποστηρικτής του, και οι Nadine Gordimer, Joseph Brodsky, J. M. Coetzee, Elie Wiesel, Jeffrey Eugenides, Cynthia Ozick, Claudio Magris κ.ά. πολλοί.

«Περλέφτερ – Η ιστορία ενός αστού» | Συγγραφέας: Joseph Roth | Μετάφραση: Μαρία Αγγελίδου – Άγγελος Αγγελίδης | Εισαγωγή: Pierre Deschusses | Σχέδιο εξωφύλλου: Franz Kafka Από τα Σημειωματάρια | Σελίδες: 160 | Ημερομηνία έκδοσης: Νοέμβριος 2022 | Εκδόσεις Άγρα

 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

 
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 
«Πεταλούδες στο στομάχι» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου

«Πεταλούδες στο στομάχι» στο Θέατρο του Νέου Κόσμου

Το Θέατρο του Νέου Κόσμου ανεβάζει από την Παρασκευή 10 Φεβρουαρίου στην Κεντρική Σκηνή του την παράσταση Πεταλούδες στο στομάχι ...
Η Πεντάμορφη και το Τέρας στο Θέατρο Πάνθεον

Η Πεντάμορφη και το Τέρας στο Θέατρο Πάνθεον στην Πάτρα

«Η Πεντάμορφη και το Τέρας» βασισμένη στο παραδοσιακό παραμύθι της Γαλλίδας Gabrielle Suzanne Barbot de Villeneuve έρχεται στο θέατρο «Πάνθεον» ...
Μεγάλος Ιεροεξεταστής - Μηχανουργείο

Ο Μεγάλος Ιεροεξεταστής στο Μηχανουργείο στην Πάτρα

Η παράσταση «Ο Μεγάλος Ιεροεξεταστής», σε σκηνοθεσία Γεράσιμου Ντάβαρη ανεβαίνει στο Μηχανουργείο από τη Σάββατο 28 Ιανουαρίου, για 6 παραστάσεις ...
«Λαχτάρα για κεράσια»

«Λαχτάρα για κεράσια» στην Αμαξοστοιχία Τρένο στο Ρουφ

Τα 25 χρόνια της καλλιτεχνικής πορείας της Αμαξοστοιχίας – Θέατρο το Τρένο στο Ρουφ θα γιορταστούν με την επαναφορά στη ...

Σχετικά με τον αρθρογράφο:

Έχει γράψει 12363 Άρθρα

Στο tetartopress.gr φιλοξενούνται καθημερινά απόψεις, σχόλια και θέματα για επιλεγμένες στιγμές της επικαιρότητας, με έμφαση στην κοινωνία, στο περιβάλλον, στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στο βιβλίο, στη μουσική, στα ταξίδια και στην ιστορία. Το tetartopress.gr είναι μια διαδικτυακή εφημερίδα που σκοπό έχει να δώσει µια κριτική µατιά σε θέματα με πολιτιστικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικοπολιτικό ενδιαφέρον.

RELATED ARTICLES

Back to Top