tetartopress

Louis Althusser «Για την κρίση του μαρξισμού»


Εδώ και λίγο καιρό αρχίζουμε μεταξύ μας να μιλάμε για κρίση του μαρξισμού. Υπάρχουν λέξεις τόσο αρνητικά φορτισμένες στην ιστορία των κοινωνικών αγώνων, που μπορεί να διστάζουμε να τις προφέρουμε. Πράγματι, πόσες φορές, εδώ και εκατό χρόνια, δεν μίλησαν οι αντίπαλοι του εργατικού κινήματος για «κρίση του μαρξισμού»; Το έκαναν όμως με τον δικό τους τρόπο, για να αναγγείλουν τη χρεοκοπία και τον θάνατο του μαρξισμού. Εκμεταλλεύονταν τις δυσκολίες, τις αντιφάσεις και τις αποτυχίες του εργατικού κινήματος, προς μεγάλο όφελος της αστικής ταξικής πάλης. Ο εκφοβισμός είναι και αυτός κομμάτι της ταξικής πάλης.

Αποδεχόμαστε την πρόκληση αυτού του εκφοβισμού χρησιμοποιώντας για λογαριασμό μας τον όρο «κρίση του μαρξισμού»: προκειμένου να του αποδώσουμε ένα τελείως διαφορετικό νόημα από τη χρεοκοπία και τον θάνατο. Δεν υπάρχει λόγος να φοβόμαστε αυτόν τον όρο. Ο μαρξισμός γνώρισε και άλλες περιόδους κρίσεων, όπως αν μη τι άλλο εκείνη που οδήγησε στην Ιερή Ένωση και στη «χρεοκοπία» της Δεύτερης Διεθνούς. Τις ξεπέρασε. Δεν φοβόμαστε να προφέρουμε τη λέξη. Ναι, με βάση αρκετές ενδείξεις, ο μαρξισμός βρίσκεται σήμερα σε κρίση, και τούτη η κρίση είναι ανοιχτή. Ανοιχτή σημαίνει ορατή σε όλους. Στους αντιπάλους μας, που κάνουν τα πάντα για να την εκμεταλλευτούν, αν και έχουμε πια συνηθίσει τέτοια εγχειρήματα μεταστροφής. Όσο για εμάς, δεν τη βλέπουμε απλώς: Τη βιώνουμε, εδώ και πολύ καιρό. Ανοιχτή κρίση· όχι μόνο είναι εμφανής, αλλά ίσως για πρώτη φορά μάς επιτρέπει να δούμε μέσα σε αυτή.

Τον Νοέμβριο του 1977, από το βήμα του περίφημου συνεδρίου για την εξουσία και την αντιπολίτευση στις μετεπαναστατικές κοινωνίες που διοργάνωσε στη Βενετία η ιταλική κομμουνιστική εφημερίδα Il Manifesto, ο Αλτουσέρ αναφωνεί «Επιτέλους, η κρίση του μαρξισμού!». Μια φράση που ηχεί ακόμη αδιανόητη στα αφτιά ενός ορθόδοξου, σοβιετικού μαρξισμού, αλλά που για τον Αλτουσέρ σηματοδοτεί την επείγουσα ανάγκη να έρθει στην επιφάνεια ακριβώς το ιστορικό γεγονός της κρίσης αυτής ώστε να αναζητηθούν οι θεωρητικές και πολιτικές της αιτίες. Να αναζητηθούν στις πολιτικές πρακτικές, την οργανωτική συγκρότηση και τη στρατηγική των κυρίαρχων κομμουνιστικών κομμάτων σε Ανατολή και Δύση∙ να αναζητηθούν όμως και στο ίδιο το σώμα των μειζόνων μαρξικών κειμένων, στις απουσίες και τις δυναμικές τους, ταυτόχρονα θεμελιώδεις αλλά και σε όψεις τους αντιφατικές.

Τα κείμενα του τόμου αυτού συγκροτούν το βασικό σώμα των δημόσιων παρεμβάσεων του Αλτουσέρ για την κρίση του μαρξισμού, ορίζοντας την προβληματική της όπως την ανέδειξε ο ίδιος τη διετία 1976-78. Πρόκειται για κείμενα που προκάλεσαν έκτοτε σημαντική πολιτική και θεωρητική αντιπαράθεση με διακύβευμα τη φύση του μαρξισμού και τη στρατηγική του κομμουνιστικού κινήματος.

Ο Λουί Αλτουσέρ γεννήθηκε το 1918 στην Αλγερία και πέθανε το 1990 στο Παρίσι. Σπούδασε και δίδαξε φιλοσοφία στην École Normale Supérieure. Ήταν μέλος του Γαλλικού Κομμουνιστικού Κόμματος από το 1948 μέχρι τον θάνατό του. Προώθησε, σε συνεργασία με τους μαθητές του, ένα από τα σημαντικότερα εγχειρήματα ριζικής αναθεμελίωσης του μαρξισμού κατά τον 20ό αιώνα, στους αντίποδες του «σοβιετικού μαρξισμού» τόσο της σταλινικής όσο και της μετασταλινικής περιόδου. Επιχείρησε μια νέα ανάγνωση του Μαρξ σε ρήξη με κάθε ανθρωπιστική ερμηνεία του, υποστήριξε ότι ο μαρξισμός δεν είναι μια νέα φιλοσοφία αλλά μια νέα πρακτική της φιλοσοφίας, επεξεργάστηκε μια νέα θεωρία και έννοια της ιδεολογίας και έθεσε επιτακτικά, στα τέλη της δεκαετίας του ’70, το ζήτημα της κρίσης του μαρξισμού ως ευκαιρίας για μια επαναστατική ανανέωση του ίδιου του μαρξισμού.

Οι εκδόσεις Εκτός Γραμμής είναι ένα μη κερδοσκοπικό πολιτικό και θεωρητικό εγχείρημα στον χώρο του βιβλίου. Οι αποφάσεις για την κατεύθυνση και το πρόγραμμα των εκδόσεων λαμβάνονται συλλογικά, από την ομάδα που διατηρεί και την ευθύνη της λειτουργίας τους. Στόχος όπως αναφέρεται από την ομάδα:«Η έκδοση βιβλίων χρήσιμων στον αγώνα για την κοινωνική απελευθέρωση, για τη σύγχρονη πολιτική, θεωρητική, ιστορική και πολιτιστική αναζήτηση και δράση των καταπιεσμένων τάξεων και της αριστεράς. Προσδοκία μας, οι εκδόσεις Εκτός Γραμμής να βρουν νέες και νέους συνοδοιπόρους αποτελώντας βήμα για τη νέα γενιά, και να συμβάλουν στην προσέγγιση των μεγάλων ερωτημάτων των καιρών μας».

«Για την κρίση του μαρξισμού» | Συγγραφέας: Τάσος Μπέτζελος | Διαστάσεις: 14x 20,7cm | Σελίδες: 192 | Ημερομηνία έκδοσης: Δεκέμβριος 2021 | Εκδόσεις Εκτός Γραμμής

 
 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

 
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 
«Άτλας» του Εμμανουήλ Κωνσταντινίδη

«Άτλας» του Εμμανουήλ Κωνσταντινίδη στο PalmTree MCA

Η παράσταση «Άτλας»  του Εμμανουήλ Κωνσταντινίδη συνεχίζει τις παραστάσεις έως 29 Απριλίου στο PalmTree Multinfuntional Center of Arts. “Εν αρχή ...
Laughing in Afghanistan

«Γελώντας στο Αφγανιστάν» στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος 

Γελώντας στο Αφγανιστάν μια ταινία της Αννέτας Παπαθανασίου 20, 21, 22 Απριλίου 2024, στις 20:00, στην Ταινιοθήκη της Ελλάδος (Ιερά ...
Θωμάς Ζάμπρας

Θωμάς Ζάμπρας – Απόφοιτος Λυκείου στο Πάνθεον στην Πάτρα

Ο Θωμάς Ζάμπρας επιστρέφει με την παράσταση “Απόφοιτος Λυκείου” για μία μοναδική βραδιά στο θέατρο Πάνθεον στην Πάτρα. Ο τίτλος ...
«Το Φαγητό» της Μαρίας Λαϊνά συνεχίζει τις παραστάσεις στο θέατρο ΠΛΥΦΑ

«Το Φαγητό» της Μαρίας Λαϊνά συνεχίζει τις παραστάσεις στο θέατρο ΠΛΥΦΑ

Το θεατρικό έργο της Μαρίας Λαϊνά «Το Φαγητό», σε σκηνοθεσία Δημήτρη Λιόλιου, λόγω της θερμής ανταπόκρισης του κοινού, συνεχίζει τις ...

Σχετικά με τον αρθρογράφο:

Έχει γράψει 13868 Άρθρα

Στο tetartopress.gr φιλοξενούνται καθημερινά απόψεις, σχόλια και θέματα για επιλεγμένες στιγμές της επικαιρότητας, με έμφαση στην κοινωνία, στο περιβάλλον, στο θέατρο, στον κινηματογράφο, στο βιβλίο, στη μουσική, στα ταξίδια και στην ιστορία. Το tetartopress.gr είναι μια διαδικτυακή εφημερίδα που σκοπό έχει να δώσει µια κριτική µατιά σε θέματα με πολιτιστικό, περιβαλλοντικό και κοινωνικοπολιτικό ενδιαφέρον.

RELATED ARTICLES

Back to Top