Τέταρτο

260 Προβολές

«Μήδεια» – Η γυναίκα που γέννησε το θάνατο



Οι θρήνοι της Μήδειας «παρομοιάζονται με άγριες θάλασσες» που απειλούν να βουλιάξουν ένα πλοίο. Το πλοίο αυτό (η Μήδεια), δεν έχει ασφαλές λιμάνι να αγκυροβολήσει, μέχρι να της προσφέρει ένα ο Αιγέας. Η Μήδεια, όμως έχει τον στόχο της να τιμωρήσει τον Ιάσονα και να αυτοτιμωρηθεί για την λανθασμένη επιλογή της. Άλλωστε, δεν είναι Ελληνίδα, δεν έχει ίσα δικαιώματα σαν τις Ελληνίδες, είναι μια βάρβαρη.

Η Μήδεια διδάχθηκε το 431π.Χ. και είναι το πρώτο έργο της τετραλογίας (Μήδεια, Φιλοκτήτης Δίκτυς και Θερισταί) που κέρδισε το τρίτο βραβείο στα μεγάλα Διονύσια. Το έργο, μας μιλάει για την εκδίκηση της Μήδειας προς τον Ιάσονα· από την στιγμή που αυτός την εγκατέλειψε για τη νεότερη κόρη του βασιλιά Κρέοντα της Κορίνθου. Η πράξη από πλευράς Μήδειας, να σκοτώσει τα παιδιά της, βασίζεται σε ένα λανθάνοντα ηρωικό κώδικα όπως η ίδια τον έχει αντιληφθεί σχετικά με την εκδίκηση. Όμως αντίθετα από την κοινή πεποίθηση, η Μήδεια δίνει ρεαλιστική διάσταση στην εκδίκηση· δηλαδή επιλέγει να μην ζήσουν τα παιδιά της, αντί θα φονευθούν έτσι και αλλιώς από τους στρατιώτες. Και στο τέλος, τα παίρνει μαζί της στο άρμα που έχει σταλεί για να την σώσει, από τον Παππού της τον Ήλιο. Να επισημάνουμε πως στο συγκεκριμένο έργο, το τέλος αποτελεί ένα από τα παράδοξα της αρχαίας γραμματείας, καθώς ο Ευριπίδης δίνει λύση στο έργο την φυγή προς ένα θεό με προεκτάσεις που παραπέμπουν σε ανάσταση των παιδιών ή θανάτου της Μήδειας.

Στη «Μήδεια» που παρακολουθήσαμε στο θέατρο Λιθογραφείον στην Πάτρα, σε σκηνοθεσία Δημήτρη Γεωργαλά, είδαμε μια πολύ καλά δραματουργικά επεξεργασμένη παράσταση. Μένοντας πιστή στο κείμενο (εξαιρετική η μετάφραση του Γιώργου Χειμωνά)· απέδωσε την ψυχογραφική κατάσταση της Μήδειας μέσα από τον μιμικό κώδικα, καθώς και τις λεκτικές αναφορές. Χαρακτηριστική είναι για παράδειγμα, η παρείχηση του γράμματος «σ» όταν η Μήδεια λέει στον Ιάσονα «σεσωσα» ή τα μοτίβα της ικεσίας (πιάνοντας το δεξιό χέρι των βασιλιάδων). Επίσης, παρ΄οτι δεν υπήρχε χορός, τουλάχιστον -με την αρχαία έννοια- ο χορός στο συγκεκριμένο έργο αποδόθηκε πολύ καλά· απαρτιζόμενος από τρεις άντρες (ενώ στο πρωτότυπο ο χορός είχε γυναίκες για να μην μπορούν να δράσουν δυναμικά, στην ανδροκρατούμενη κοινωνία) οι οποίοι με κινήσεις που υπόφωσκαν σχέση φανερού κρυφού νοήματος, κάλυψαν επαρκώς την απουσία πολυπληθούς σκηνής.


Σημαντικό είναι να πούμε πως η Τζούλη Σούμα -εξαιρετική στο ρόλο της Μήδειας- απέδωσε όχι μόνο την ταύτιση δολοφόνος-μάνα μέσα από την ψυχολογική της αληθοφάνεια αλλά και την αποτύπωση της αδικημένης πολλαπλώς γυναίκας, που έχει εξαπατηθεί καθώς επίσης και την οπτική της Μήδειας, στην ηθικά συγκλονιστική πράξη του θανάτου των παιδιών.

Η Κυριακή Καραλουκά, στον ρόλο της παραμάνας αποτύπωσε τις συμπεριληπτικές αναφορές του προσώπου της Μήδειας, με σεβασμό στην ψυχολογική αληθοφάνεια του ρόλου της. Ο Γιώργος Σταυριανός, πότε σαν μέλος του χορού και πότε σαν Ιάσονας, κατάφερε με άμεση προφορικότητα να αποδώσει τον δραματικό χαρακτήρα του υπερόπτη Ιάσονα, που το μόνο που κοιτάζει είναι η καλοπέραση του. Ενώ ο Νίκος Δερτιλής είτε σαν Κρέοντας, είτε σαν Αιγέας, είτε σαν μέλος του χορού· απέδωσε πολύ σωστά την προσδιοριστική ονοματοποιία, ακολουθώντας πιστά τις ταγές του κειμένου. Ο Βασίλης Ψυλλάς σαν αγγελιαφόρος αλλά και τρίτο μέρος του χορού, έβγαλε μια αυθεντικότητα στην αφηγηματική απεικόνιση των κινήσεών του όπως όλος ο χορός άλλωστε με προβολικές αναφορές στις κινήσεις του.

Δυνατές στιγμές του έργου είναι η αρχή, όπου η Μήδεια δεν είναι μέσα στο σπίτι αλλά στην σκηνή με την θηλιά αυτών που θα ακολουθήσουν, να τη σφίγγει. Ενώ όταν ο Ιάσονας καυχιέται, κοιτάζεται μέσα στον καθρέπτη απέναντί του και καμαρώνει. Τέλος, η σκηνή της εξίσωσης του πόνου της γέννας με τον πόνο του θανάτου, μας δείχνει την αποδόμηση που έχει επέλθει στο μυαλό της Μήδειας. Το έργο τελειώνει αντίθετα από το πρωτότυπο, που η Μήδεια πάνω σε άρμα (εκκύκλημα) φυγαδεύεται στον ουρανό από τον παππού της τον ήλιο. Με τον Ιάσονα και την Μήδεια να κρατιούνται χέρι χέρι και να σκέφτονται στις δύσθημες πράξεις τους.

Η παράσταση «Μήδεια» όπως παρουσιάστηκε στο θέατρο λιθογραφείο, δεν έχει να ζηλέψει σε απόδοση από μεγάλες καλοκαιρινές περιοδείες. Συνοψίζει όλο το νόημα της Μήδειας. Μας δείχνει την οπτική της και μας καλεί να μπούμε στην θέση της. Την θέση μιας γυναίκας, που αντίθετα από την εποχή της επέλεξε να είναι «ανήθικη» προς την κοινωνία και συνεπής προς τον εαυτό της.


Συντελεστές

Μετάφραση: Γιώργος Χειμωνάς
Σκηνοθεσία- Επεξεργασία: Δημήτρης Γεωργαλάς
Μουσική: Πλάτων Ανδριτσάκης
Κοστούμια: Δημήτρης Ντάσιος
Φωτισμοί: Βασίλης Αποστολάτος
Χορογραφίες- Επιμέλεια Κίνησης: Φαίδρα Σούτου
Φωτογραφίες: Αγγελική Κοκκοβέ
Δημιουργικό: Ανδρέας Πούρνος
Επικοινωνία: Γιώτα Δημητριάδη
Εκτέλεση Παραγωγής: Ευάγγελος Μιχάλης

Ηθοποιοί: Τζούλη Σούμα, Κυριακή Καραλουκά, Γιώργος Σταυριανός, Βασίλης Ψυλλάς, Νίκος Δερτιλής

 

Επόμενες παραστάσεις

Παρασκευή 22, Σάββατο 23 Νοεμβρίου 21:30 στο Θέατρο Λιθογραφείον, Μαιζώνος 172β, Πάτρα.

Τηλέφωνα κρατήσεων: 6906 558899 & 2610 328394. Περισσότερες πληροφορίες στη σελίδα της παράστασης.


 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

 
 
 
 
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 
Σχετικά με τον αρθρογράφο:
Έχει γράψει 74 Άρθρα

Δημήτρης Ζαπάντης. Γεννήθηκα πριν 38χρόνια στο κάστρο της Πάτρας, ακόμα εκεί είμαι και ατενίζω την αγαπημένη μου πόλη από ψηλά. Ξεκίνησα να σπουδάζω θεατρολογία, στο πανεπιστήμιο της και διάγω βίον ήρεμον και οικογενειακόν τρόπον τινά. Όνειρό μου είναι να γίνω «κάποιος». Μόλις μεγαλώσω και νοικοκυρευτώ θα τα καταφέρω... | [email protected]

RELATED ARTICLES

Back to Top

menu