Τέταρτο

1375 Προβολές

O εφηβικός έρωτας του Κ. Παλαµά

aithousa - site



Παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1877 στην Αθήνα, ο Κωστής Παλαµάς γράφει στην αγαπηµένη του Ισαβέλλα από την Κεφαλονιά:

ΤΗ ΚΑΛΗ ΙΣΑΒΕΛΛΑ
«..η ευτυχία νάµουνα γι’ αυτή τη νύχτα µόνο
Να’ ρχόµουν, µε χαρίσµατα χρυσά να σε ραντίσω,
Το γέλιο µου το αθάνατο ΄ς το στόµα σου ν’ αφήσω,
Κι’ ολόδροση να σηκωθής, σαν τον καινούριο χρόνο.»
Κ.Μ.Π.

Κατηφορίζοντας, υπό καταρρακτώδη βροχή, την Ιερά Οδό από το σταθμό του µετρό δεν ήµουν σίγουρη για το τι ακριβώς θα συναντούσα. Η επιβλητική καγκελόπορτα του µεγαλυτέρου και ιστορικότερου ψυχιατρικού νοσοκομείου της χώρας φάνταζε πύλη άβατη, αλλά συνάμα για αδιευκρίνιστους λόγους τόσο οικεία. Η έρευνά µου για τις Μούσες του Κωστή Παλαμά, για τον µόνιµα ερωτευμένο Κ. Παλαμά και τα ανέκδοτα εφηβικά ερωτικά ποιήματα µε οδήγησε στο ∆ροµοκαΐτειο.

Μουσείο-Ψ.Ν.Α-Δρομοκαϊτειο - siteΈπειτα από µια σύντομη περιήγησή µου στα εκατοντάδες στρέμματα γης και εγκαταστάσεων περίθαλψης ιδιαίτερων ανθρώπων, βρέθηκα στο κτίριο του Μουσείου του ∆ροµοκαΐτειου υπό την πολύτιμη καθοδήγηση του υπεύθυνου του µουσείου Κ. Παντελάκη. Πρόκειται για το πρώτο νοσοκομειακό µουσείο που ιδρύθηκε στην Ελλάδα, 20 χρόνια πριν, τον Νοέμβριο του 1995 έπειτα από τα 108 χρόνια λειτουργίας του νοσοκομείου.

Ανάµεσα στα εκθέματα του Μουσείου βρίσκονται συγγράμματα γνωστών λογοτεχνών όπως του Γεωργίου Βιζυηνού, ανέκδοτες ερωτικές επιστολές του Κ. Παλαμά, ιατρικό και φαρμακευτικό υλικό, αντικείμενα αξίας και έργα τέχνης νοσηλευθέντων ζωγράφων όπως του Ανδρέα Κρυστάλλη, Αριστείδη Λάµδα, Βαλεντίνου Ίλβες κ.ά. και πλούσιο φωτογραφικό υλικό στο οποίο καταγράφεται η δραστηριότητα του θεραπευτηρίου όλα αυτά τα χρόνια. Μια µουσειακή εµπειρία από εκείνες που καταγράφονται δυνατά.

dromok3 dromok2


Εκθέματα ιδιαίτερα λόγω των προσωπικών ιστοριών που τα συνοδεύουν, µαρτυρίες ασθενών µέσα από έργα τέχνης, κατάθεση ψυχών µε χρώματα και αντικείμενα – σύμβολα ταµπού και προκαταλήψεων (ζουρλομανδύας, µηχανή ηλεκτροσοκ, φάρµακα κ.ά.). ∆εν µπορείς παρά να αφεθείς στην ιδιαιτερότητα και το ειδικό βάρος των εκθεμάτων και των µοναδικών συναισθημάτων των έγκλειστων ψυχών.

Εκεί, στην προθήκη της πρώτης αίθουσας, δίπλα από το παράθυρο, ξετυλίγεται ο έρωτας του Κ. Παλάµά για την Ισαβέλλα Αννίνου από το Αργοστόλι Κεφαλονιάς. Ανέκδοτα χειρόγραφα ποιήματα του ποιητή εκτίθενται δίπλα από διάφορα άλλα έργα τέχνης και αντικείμενα. Μια ερωτική ιστορία κρυμμένη για πολύ καιρό στα άδυτα του ∆ροµοκαΐτειου. Πώς άραγε βρέθηκαν εδώ και υπό ποιες συνθήκες; Ο Κωστής Παλαµάς ουδέποτε είχε βρεθεί στο εν λόγω θεραπευτήριο.

xeirografo palama - site

Τα ανέκδοτα χειρόγραφα του ποιητή βρέθηκαν τυχαία έπειτα από έρευνα που διεξήχθη στο αρχείο του νοσοκομείου από τον τότε διοικητή του, φιλόλογο – συγγραφέα Νικόλαο Τσική. Έκπληκτοι συνειδητοποίησαν τη σημασία και τη σπουδαιότητα των εν λόγω χειρογράφων µε την υπογραφή του Κωστή Παλαμά. Τα χειρόγραφα αυτά σε άριστη κατάσταση στο φάκελο ασθενούς «τα µετέφερε κατά τον εγκλεισµό της στο ∆ροµοκαΐτειο, το 1919, ασθενής η οποία καταγόταν από την Κεφαλονιά και είχε στενή συγγενική σχέση µε την αρχοντική οικογένεια των Αννίνων, η Ελένη Αννίνου, η οποία ήταν συγγενής της Ισαβέλλας», µου διηγείται ο Κ. Παντελάκης. Η Ελένη Αννίνου µε ευλάβεια και αγάπη φύλαγε όλον αυτόν τον καιρό της παραμονής της τα χειρόγραφα αυτά. Είναι ευανάγνωστα και σε άριστη κατάσταση. Η συντήρησή τους έγινε από το Μουσείο Μπενάκη.

aithousa 2 - site

Το Ίδρυμα Κωστή Παλαμά ζήτησε τα εν λόγω χειρόγραφα, όμως επιθυμία της διοίκησης ήταν να παραμείνουν στο Μουσείο του ∆ροµοκαΐτειου. Η συνάντησή µου έπειτα στα γραφεία µε το τωρινό πρόεδρο του Ισίδωρο Πρώιο, µου επιβεβαίωσε την επιθυμία τους αυτή και συζητήθηκε η πιθανότητα µελλοντικού προσωρινού δανεισμού τους για προτεινόμενη έκθεση στο νεοκλασικό κτίριο επί της οδού Κορίνθου στην Πάτρα, τη µητρική στέγη του Κ. Παλαμά.

Η ιστορία ξεκινά το καλοκαίρι του 1876 όταν σε ηλικία περίπου 16 ετών ο Κωστής Παλαμάς επισκέπτεται τον φίλο του Επαµεινώνδα Άννινο στο Αργοστόλι. Μαθητής Γυμνασίου ο Κ. Παλαμάς γνωρίζει την Ισαβέλλα σχεδόν συνομήλική του, την οποία ερωτεύεται. Της γράφει επιστολές µε εξομολογητικό χαρακτήρα για τον µεγάλο έρωτά του για εκείνη καθώς και ποιήματα µε ακροστιχίδα το όνοµα της!

Ιδέ εις ένα ίασµον τήν συµπαθή µορφήν σου
Σύ και εκείνος αδελφήν δυάδα παριστάτε
Αυτού το µύρον το γλυκύ στολίζει την ψυχήν σου
Βαθέως εν τή όψει σου ή χάρις του πλανάται.
Είθ΄ εις ιάσµου άρωµα να ρέη η ζωή σου,
Λατρευοµένη, πάναγνος, µυρόεσσα, ακµαία
Λαµπράν ψυχήν να ενδυθούν οι πόθοι της ψυχής σου,
Άγιος νύµφης στέφανος να στέψει σε, ω νέα.
Αθήνα 31 ∆εκεµβρίου 1976

Ένας χείμαρρος τρυφερών και ερωτικών λέξεων / γραμμών αποτυπωμένων µε την ιδιαίτερη ιδιοσυγκρασία και ψυχοσύνθεση του έφηβου αγαπημένου µας ποιητή. Του ποιητή που εκείνο το «απομεσήμερο, στις δύο η ώρα, ηµέρα Πέμπτη δεκατρείς του Γενάρη στα 1859», γεννήθηκε στην Πάτρα, όπως ο ίδιος γράφει στις σημειώσεις του και τιµά τη γενέθλια πόλη του µε ένα σονέτο.

Ο Κωστής Παλαμάς υπήρξε ένας ιδιαίτερα ερωτικός άνθρωπος. Μια ερωτική ιστορία καλά κρυμμένη για χρόνια στα άδυτα του ∆ροµοκαϊτειου, ένας έρωτας του έφηβου Παλαμά µε τη «λατρευομένη, πάναγνο, µυροέσσα, ακμαία» έφηβη Ισαβέλλα όπως γράφει και πάλι Παραμονή Πρωτοχρονιάς του 1867 στην Αθήνα ο ποιητής.

xeirografo palama-2 - site


 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

 
 
 
 
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 
Σχετικά με τον αρθρογράφο:
Έχει γράψει 3 Άρθρα

Η Γεωργία Μανωλοπούλου γεννήθηκε το 1978 στην Αθήνα. Τόπος καταγωγής της είναι η Πάτρα, ενώ ένα μεγάλο κομμάτι της ανήκει στην Κρήτη. Είναι απόφοιτος της Φιλοσοφικής Σχολής Αθηνών με μεταπτυχιακό δίπλωμα ειδίκευσης στο Πανεπιστήμιο Udine στην Ιταλία. Εν συνεχεία, λόγω προσωπικών της ανησυχιών και αναζητήσεων για τον πολιτισμό επέστρεψε και πάλι στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και ολοκλήρωσε το μεταπτυχιακό πρόγραμμα «Μουσειακές Σπουδές» του Τμήματος Ιστορίας – Αρχαιολογίας, Γεωλογίας και Συντήρησης Έργων Τέχνης. Είναι η μοναδική συμμετέχουσα από την Ελλάδα στο Ευρωπαϊκό Πρόγραμμα The Learning Museum Project- Mobility / Πανεπιστημιακό Μουσείο του Manchester. Ενώ πρόσφατα επιλέχτηκε για την υποτροφία ΝΕΟΝ-Ίδρυμα Δασκαλόπουλου στο πρόγραμμα Ανταλλαγής Επιμελητών στη Whitechapel Gallery του Λονδίνου. Τα τελευταία χρόνια εργάζεται στην Εφορεία Αρχαιοτήτων Αχαΐας και μεταξύ των αρμοδιοτήτων της συμπεριλαμβάνεται ο σχεδιασμός και η επιμέλεια Επικοινωνιακών και Εκπαιδευτικών Δράσεων/Εκθέσεων και Πολιτιστικών Διαδρομών στο Αρχαιολογικό Μουσείο Πάτρας.Πηγή έμπνευσης της είναι οι άνθρωποι, αγαπάει το μπλε και το φλισκούνι, άγριο βότανο που ξετρυπώνει στις ράχες του Ψηλορείτη. | [email protected] | http://gmanolopoulou.wix.com/museumheart

Back to Top

menu