Τέταρτο
115 Προβολές

«Σπόροι για Φύτεμα» – Η τρομακτική αλλά μοναδικά λυτρωτική ελευθερία της επιλογής




Την Ροζίτα Σπινάσα είχα την τύχη να γνωρίσω με το πρώτο της πόνημα «στόμαστομαστό» (Εκδόσεις Κέδρος 2017). Σήμερα μοιράζομαι μαζί σας τη γνωριμία μου με το δεύτερο έργο της «Σπόροι για Φύτεμα» που κυκλοφόρησε από τις ίδιες εκδόσεις το 2019. Μα πόσες άραγε γνωριμίες μπορείς να βιώσεις με το ένα και το αυτό άτομο; ίσως αναρωτηθείτε. Τόσες όσες οι καταθέσεις της ψυχής του, των σκέψεών του, των βιωμάτων του θα σας απαντήσω. Γιατί κάθε τέτοια κατάθεση γίνεται αφορμή να γνωρίσει ο καθένας όχι μόνο πλευρές του συνομιλητή του αλλά ταυτόχρονα και να αναγνωρίσει πλευρές δικές του που είχαν από καιρό για διάφορους λόγους απομακρυνθεί από το εσωτερικό του οπτικό πεδίο.

Διαβάζοντας τις 5 καταθέσεις ψυχής των 5 πρωταγωνιστών της Ροζίτας στις 5 ιστορίες της, συνειδητοποίησα ακόμα πιο βαθιά την ανεκτίμητη αξία κάθε τέτοιας αναγνώρισης και γνωριμίας. Βαδίζουμε ο καθένας μας μια πορεία προδιαγεγραμμένη από ένα συγκερασμό παραγόντων που δεν εξαρτώνται από εμάς. Βαδίζουμε μια πορεία προκαθορισμένη από τις κληρονομικές μας καταβολές, τα παιδικά και εφηβικά μας βιώματα, τα ενεργειακά φορτία του στενότερου οικογενειακού αλλά και ευρύτερου κοινωνικού μας περιβάλλοντος. Και ενώ τη βαδίζουμε προσπαθούμε να την αγαπήσουμε, να την αποδεχτούμε, να την αλλάξουμε ή ενδεχομένως να την απαρνηθούμε και να χαράξουμε μια νέα. Η σχέση που καθένας μας αναπτύσσει με την προκαθορισμένη του θνητή πορεία βασίζεται τελικά στο σπόρο που φυτεύτηκε μέσα μας. Μόνο στο σπόρο; Όχι θα πω εγώ όπως και κάποιοι άλλοι που επιλέγουν την αισιοδοξία ως στάση ζωής. Στο σπόρο φυσικά τον κληρονομημένο αλλά και στην ελεύθερη επιλογή μας αν θα τον «θερίσουμε» ή αν θα τον αφήσουμε να «πέσει» στο χώμα σαπισμένος.

Η Βέτα, η Μαρία,ο Μηνάς, ο Νίκος και η Εύα είναι η έκθεση ενός διαφορετικού κάθε φορά τρόπου φυτέματος ενός σπόρου. Διαφορετικού ως προς τον πραγματικό φυτευτή, τον λόγο που έφερε το σπόρο κάθε φορά στον προσωπικό κήπο του καθενός από αυτούς τους ήρωες, αλλά και του φυτού που εκπροσωπεί.

Η Βέτα κουβαλά το σπόρο της απογοήτευσης για την έγγαμη αγάπη που χάνεται μέσα στα χρόνια και εκούσια φυτεύει την εκδίκηση της γιατί έτσι νιώθει ότι θ’ αντέξει να ζει. Η φύση όμως την προλαβαίνει. Βλέπεις καμιά φορά φυτεύουμε σπόρους αλλά το χώμα δεν τους αντέχει ή μια αλλαγή κλίματος δεν οδηγεί ποτέ στην καρποφορία τους. Αναπόσπαστο κοινό κομμάτι της αλήθειας του θνητού μας βίου. Η Μαρία είναι ο σπόρος μιας γέννας που οδηγεί στον ταυτόχρονο θάνατο της μητέρας της. Μαθαίνει να ζει ως φυτό παραμελημένο, ως παραφυάδα ανεπιθύμητη που ταυτίζεται με την ταμπέλα του «αναπήρου» λόγω της αδυναμίας της στο αριστερό της πόδι εκ γεννησιμιού της και της «φόνισσας» μια και ο ερχομός της προκάλεσε το θάνατο της μητέρας της. Όμως διψά για νερό και ήλιο όπως κάθε φυτό. Και ενώ κάποια στιγμή νιώθει ότι τα βρίσκει, τα στερείται με τον πιο άγριο τρόπο. Ξεριζώνονται θαρρείς οι ρίζες της μα ο αναγνώστης ανακαλύπτει ότι τελικά κανένας σπόρος ποτέ δεν χάνεται.

Ο Μηνάς μεγαλώνει υπό τη σκιά του φυλλώματος ενός δέντρου που δεν αναγνωρίζει. Είναι ο σπόρος της οικογενειακής επιβολής, της επιλογής αυτών που πιστεύουν ότι ξέρουν για σένα πριν από σένα. Μα έρχεται η στιγμή που το ανακαλύπτει. Ο Νίκος επιπόλαια και ανέμελα φυτεύει το σπόρο των εντυπώσεων. Θέλει να αποδείξει ότι δεν είναι ένας απλός κοινός θνητός που κινητοποιείται από την επιθυμία για άνετη και πλούσια ζωή. Μα αυτό που φυτεύει είναι αυτό που τελικά τον πνίγει γιατί κανείς δεν μπορεί να απολέσει στοιχεία της φύσης του. Μπορεί όμως να μάθει να τα διαχειρίζεται. Ο Νίκος μου θύμισε αυτό που συχνά λέμε αλλά σπάνια συνειδητοποιούμε. Νομίζουμε ότι αρκεί μια δήλωση, ένα φύτεμα ενός σπόρου για να κάνουμε τη διαφορά. Όχι. Δεν αρκεί. Χρειάζεται κλάδεμα, πότισμα, καθημερινή φροντίδα. Πόσες φορές αλήθεια έχουμε βρεθεί πνιγμένοι από τα αγριόχορτα που μας έχουν περικυκλώσει, απλώς και μόνο επειδή ποτέ δεν τολμήσαμε ουσιαστικά να τα φροντίσουμε ή να τα ξεριζώνουμε; Και η Εύα νομίζει ότι ξεριζώνει τον κισσό που έχει σκεπάσει σε μόνιμο σκοτάδι την οικογενειακή της έγγαμη ζωή με το αγριόχορτο του περιστασιακού σεξ που επιθυμεί να κάνει μόνιμο κομμάτι της καθημερινότητάς της.

 

Η Ροζίτα προχωρά ένα βήμα παρακάτω. Η Ροζίτα Σπινάσα μάς ανοίγει την κλειδαρότρυπα σε αυτό που διατυμπανίζουμε ως ελεύθερη επιλογή και αυτό το άνοιγμά της είναι αρχικά τρομακτικό αλλά εν τέλει μοναδικά λυτρωτικό. Καταλαβαίνουμε ότι τελικά η ελεύθερη επιλογή μας δεν είναι αν θα αφήσουμε το σπόρο να σαπίσει ή όχι. Η ελεύθερη επιλογή μας έγκειται στο αν θα αποφασίσουμε να τον δούμε, να τον θεαθούμε κατάματα ή όχι. Γιατί ακόμα και σαπισμένος ο σπόρος, ο εκάστοτε σπόρος θα ξανανθίσει και θα ξαναθεριέψει. Το θέμα είναι εμείς να τον αναγνωρίσουμε να τον θεαθούμε και να επιλέξουμε τον τρόπο που θα τον ξεριζώσουμε ή τον τρόπο που θα κλαδέψουμε το θεριεμένο φυτό του.

Η Ροζίτα σε αυτή τη δεύτερη χρονολογικά συλλογή διηγημάτων της μου μίλησε με πάθος ακόμα πιο έντονο από ό,τι την πρώτη φορά. Αλλά ένα πάθος εσωτερικό, με ήρεμη φωνή που απλώθηκε σε αφηγηματικό χώρο μεγαλύτερο απ’ ό,τι στην πρώτη της αφηγηματική κατάθεση. Η φωνή της ήταν η φωνή των πράξεων των ηρώων της που σταδιακά έφτασαν στη δική τους κάθαρση από τους σπόρους που είχαν φυτευθεί μέσα τους άγαρμπα, ακούσια ή εκούσια.

Όπως έχει γράψει και ο πρόσφατα αναχωρήσας του επίγειου βίου μας ποιητής, Ντίνος Χριστιανόπουλος, «και τι δεν κάνατε για να με θάψετε/όμως ξεχάσατε πως ήμουν σπόρος». Η αγαπημένη Ροζίτα Σπινάσα μάς δείχνει ότι όσο και αν αποφασίζουμε για διαφορετικό ο καθένας λόγο να το ξεχνάμε -φοβία,δειλία, αναβλητικότητα, βόλεμα, αδυναμία, κούραση- ο σπόρος ποτέ δεν ξεχνάει να φουντώσει. Και η στιγμή συνάντησης μαζί του είναι αναπόφευκτη. Καλή ανάγνωση!


 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

 
 
 
 
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 
 

Σχετικά με τον αρθρογράφο:

Έχει γράψει 88 Άρθρα

Η Μαρία Παπαμαργαρίτη είναι η μαμά του Κωνσταντίνου και του Θάνου. Από μικρή μαγευόταν με τις λέξεις και έτσι όταν μεγάλωσε σπούδασε φιλόλογος. Αγαπά τα ταξίδια και τα βιβλία για αυτό και τώρα «μαγειρεύει» τις δικές της ιστορίες για τα παιδιά της και τους φίλους τους. Πιστεύει ότι η λογοτεχνία μιλά κατ' ιδίαν στον καθένα και αποτελεί τη μόνη προσωπική μας περιουσία που πότε δε χάνεται. Αγαπημένη της ρήση «αντί να καταριέσαι το σκοτάδι, άναψε ένα φως». Γράφει με το όνειρο να αγκαλιάζει τον κόσμο μας τούτο το μικρό, το μέγα. Βιβλία της κυκλοφορούν από τις εκδόσεις Πατάκη και Το Δόντι. Επικοινωνία: [email protected]

RELATED ARTICLES

Back to Top