Τέταρτο
104 Προβολές

«Το τέμπλο» – Από την ασφυξία της εφηβείας στο άνοιγμα των φτερών, από την άρνηση στην κατάφαση




«Το τέμπλο» (Retablo)
Σκηνοθεσία: Alvari Delgado Aparicio
Ηθοποιοί: Magaly Solier, Amiel Cayo, Junior Bejar
Περού, 2017

Ένας έφηβος ανακαλύπτει τυχαία μια κρυφή πτυχή στην προσωπική ζωή του αγαπημένου του πατέρα και πρωτόγνωροι φόβοι ξεσπάνε μέσα του. Ποιος είναι αυτός ο άνθρωπος, λοιπόν; Κάποιος άλλος άνθρωπος απ’ αυτόν που είχε γνωρίσει μέχρι σήμερα; Η αγάπη του ήταν αληθινή; Είναι έλλειψη εμπιστοσύνης, σε αντίθεση με τη δική του προς το γονιό του που είναι απεριόριστη; Είναι όλα αυτά τα ερωτήματα, μερικά απ’ αυτά ή και κάποια άλλα ακόμα; Προσπαθούμε να τα ψηλαφίσουμε μαζί του.

Ζει με την οικογένειά του σε μια απομονωμένη κοινότητα, αραιοκατοικημένη, απλωμένη στους πρόποδες των Άνδεων. Οι άνθρωποι και τα σπίτια τους δείχνουν τόσο μικρά εκεί, πόσο ελάχιστος ο χώρος που καταλαμβάνουν. Μεγαλόπρεπα βουνά, ανοιχτοί ορίζοντες. Μια κοινότητα κλειστή, με τους δικούς της άγραφους νόμους, μ’ ένα αυστηρό εθιμικό δίκαιο, με βασική αρχή του, την αδιαπραγμάτευτη πίστη στην ορθότητά του. Όσο πιο αχανές είναι το τοπίο, τόσο πιο κλεισμένη φαίνεται να είναι στον εαυτό της η κοινότητα. Απομονωμένη και ασφαλής από τους κινδύνους της πόλης και, μαζί, ασφαλής για κάθε μέλος της που δεν παρεκκλίνει από τους κανόνες της πάνω σε θέματα ηθικής, οι οποίοι δεν έχουν να κάνουν μόνο με τις ανάγκες της επιβίωσης, εκεί όπου η ζωή είναι ένας τραχύς καθημερινός αγώνας. Αρκεί να κατηγορηθεί κάποιος για ληστεία, κι ας μην έχει αποδειχθεί η ενοχή του, ώστε να κρεμαστεί ξεγυμνωμένος για να μαστιγώνεται απ’ όλους τους κατοίκους. Η αλληλοϋποστήριξη, σαν βασική προϋπόθεση για την επιβίωση, δεν εξελίσσεται σε ανθρώπινη θέρμη και αληθινή έγνοια. Είναι αγρίμια που επιβιώνουν κι όχι άνθρωποι που ζουν.

Εκπαιδεύεται από τον πατέρα του στην κατασκευή ξύλινων τέμπλων και πήλινων μινιατούρων που απεικονίζουν σημαντικά γεγονότα της κοινοτικής ζωής. Μοναχικός όχι όμως αντικοινωνικός, συνεσταλμένος όχι όμως συμπλεγματικός, περισσότερο καλλιτέχνης και λιγότερο αγρότης, ίσια, θαρραλέα η στάση του σώματός του και όχι άκαμπτη και περήφανη, χαμηλή η φωνή του και όχι σβησμένη, λιγομίλητος όχι όμως φοβισμένος. Θαυμάζει τον πατέρα του σε αντίθεση με όλες τις υπόλοιπες σχέσεις όπου κυριαρχεί η γονεϊκή εξουσία. Εκεί, οι έφηβοι διασκεδάζουν παρακολουθώντας αγώνες ξυλοδαρμού, μιλάνε για πήδημα και όχι για έρωτα. Ο λόγος της εκκλησίας κηρύσσει την επιθετικότητα, μιλώντας για στρατό του Θεού που οφείλει να επιβάλλει το θέλημά του. Η πατριαρχική νοοτροπία κυριαρχεί σε όλες τις εκφάνσεις της καθημερινής ζωής. Ισχυρός θεωρείται αυτός που υπακούει τυφλά σε αόρατους Θεούς και πρέπει να επιβάλλει την ισχύ του, μαζί με τους άλλους πιστούς, σε οποιονδήποτε παρεκκλίνει στην προσωπική του ζωή.


Εφηβεία, αφύπνιση του ερωτισμού, διαμόρφωση της προσωπικής ταυτότητας: σ’ αυτό το μεταίχμιο της ζωής του εφήβου μας, έρχεται η ανακάλυψη για τον πατέρα που τον συνταράσσει. Πασχίζει βουβά να κατανοήσει τα συναισθήματά του και τους φόβους του, ψάχνει για απαντήσεις εκεί που οι συνομίληκοί του δεν θέτουν καν ερωτήσεις. Στο τέλος αυτής της βασανιστικής εσωτερικής διαδρομής και, ταυτόχρονα, στην αρχή της νέας, δικής του ζωής, ο ήρωάς μας θ’ ανακαλύψει βιωματικά το πιο καλά κρυμμένο, το κοινό μυστικό: όλοι έχουν διαστρεβλώσει την απαρνημένη προσωπική τους ελευθερία σε απόλυτες πεποιθήσεις, ερήμην κάθε συνειδητότητας, τιμωρώντας σκληρά ως ανώμαλο ό,τι διαφέρει. Θα κατανοήσει την απόκρυψη του πατέρα του, την ντροπή του σαν απόρροια της παρέκκλισής του απ’ αυτά τα εσωτερικευμένα πρότυπα, τον αναδιπλασιασμό αυτής της ντροπής του εξαιτίας της απόκρυψής του, την ασυνήθιστη αυταρχικότητά του όταν αρνιόταν να διευκρινίσει τους λόγους του θυμού του. Θα κατανοήσει ακόμα και την τελική ήττα της αγάπης του πατέρα από την ντροπή του, τραυματίζοντας το γιο του για τελευταία φορά. Θα κατανοήσει ότι και ο πιο τρυφερός γονιός μπορεί να υποκύψει γιατί φοβάται την κρίση όλων, ακόμα και του παιδιού του. Ναι, στ’ αλήθεια δεν του δείχνει εμπιστοσύνη, δεν τον παρατηρεί, θεωρώντας τον όμοιο με τους άλλους. Όμως τώρα πια τα κίνητρά του έχουν κατανοηθεί. Γι’ αυτό, όταν ο πατέρας στιγματιστεί κοινωνικά, ο νεαρός του συμπαραστέκεται, ξαναβάζοντάς τον μέσα στην καρδιά του, ακατάλυτα πια. Η συμπαράσταση του γιου, είναι η δική του επανάσταση. Συνειδητοποιώντας ότι ο πατέρας δεν ήταν ψεύτικος παρά μονάχα φοβισμένος. Ηττημένος αλλά έχοντας προλάβει να μεταδώσει στο γιο του, τη γεύση και τη δίψα για μια άλλη ζωή που ο ίδιος δεν άντεξε να διεκδικήσει: να ζει αληθινά, μαζί με τους φόβους του και όχι να φοβάται να ζήσει.

Η ιστορία της ταινίας είναι απλή, γνώριμη αλλά εδώ, η ματιά του Aparicio έχει μια κρυστάλλινη καθαρότητα. Η σκηνοθεσία του συλλαμβάνει αβίαστα το ουσιώδες χάρη στη λιτή, καίρια σκηνοθεσία του. Τα περισσότερα πλάνα του είναι από μέση απόσταση, οι κινήσεις της κάμερας λίγες, αποστάζοντας στοχαστικότητα και αποφεύγοντας τις ταυτίσεις και τις ηθικολογίες. Είμαστε συντονισμένοι σε όλη τη διάρκεια μ’ αυτήν την πορεία του νεαρού ήρωά του, σε μια εξαιρετικής εσωτερικότητας ερμηνεία του Junior Bejar, από την ψυχική του ασφυξία μέχρι το άνοιγμα των φτερών του, από την άρνηση έως την κατάφαση. Αναζητείστε οπωσδήποτε αυτήν την ταινία.


 

ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

 
 
 
 
 

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΑΚΟΜΑ

 
 

Σχετικά με τον αρθρογράφο:

Έχει γράψει 78 Άρθρα

Εκείνες τις ατέλειωτες ελεύθερες ώρες των φοιτητικών χρόνων στην δεκαετία του '80, η ανάγκη για τη διαμόρφωση μιας προσωπικής ταυτότητας, να ξέρεις τουλάχιστον ποιος δεν είσαι, βρήκε καταφύγιο στην κινηματογραφοφιλία, στα διαβάσματα των κριτικών για ταινίες και στις συζητήσεις γύρω απ' αυτές. Με τα χρόνια, μετά από ναρκισσισμούς κι επιδείξεις, αυτό που μένει στο τέλος είναι το να είσαι επιτέλους ανοιχτός στο να μαθαίνεις διαρκώς τι σ' αρέσει, τι δεν σ' αρέσει, τι παύει να σ' αρέσει και τι αρχίζει να σ' αρέσει. Έτσι, ταυτόχρονα, είναι δυνατό επιτέλους, να μπορείς να δεχθείς τι αρέσει και τι δεν αρέσει και στον άλλον. Ο κινηματογράφος είναι σαν ένα δεύτερο σπίτι που μπορεί να χωράει όλο και πιο πολλούς. | [email protected]

RELATED ARTICLES

Back to Top